Propozycje pielgrzymek lub wycieczek w czasie wakacyjnego odpoczynku
Szlakiem d
rewnianych kościółków na Opolszczyźnie
Alojzy Wierzgoń - "Kościoły drewniane na Śląsku Opolskim"
(Wydawnictwo świętego Krzyża, Opole 1995) Alojzy Wierzgoń - "Kościoły i kościółki drewniane na Śląsku
Opolskim" (Opolskie Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe, Opole 1989) Józef Matuszczak - "Kościoły drewniane na Śląsku" (Zakład
Narodowy imienia Ossolińskich, 1975) "Krajoznawca Górnośląski", numer 15,
Wszystkie
informacje i zdjęcia pochodzą z ulotki reklamowej PTTK Odział w Opolu, ul.
Krakowska 15/17,
z pozycji książkowych dotyczących drewnianych kościółków województwa opolskiego
(bibliografia):
internetowych stron powiatów województwa opolskiego oraz z poniższych stron www:
Szlakiem drewnianych kościołów
Kościoły
drewniane w Polsce i kościoły
drewniane na Opolszczyźnie
Wirtualny przewodnik po
województwie opolskim
BALDWINOWICE (powiat
namysłowski, gmina Namysłów) ![]()
Kościół p.w. Świętej Trójcy z 1592 r. Prezbiterium i zakrystia murowane z ok. p. XV w. Wieżę dobudowano w 2 poł. XVII w. W latach 1583 – 1654 użytkowany przez protestantów. Wielokrotnie odnawiany: 1832, 1855, 1926 i 1936 r. Kościół
drewniany konstrukcji zrębowej. Mniejsze murowane prezbiterium zamknięte prostokątnie. Orientowany. Dach dwukalenicowy. Wieża konstrukcji słupowej od frontu, osadzona na dużej kruchcie. Zwieńczona ośmiobocznym dachem namiotowym. Ołtarz główny barokowy z późnogotyckim tryptykiem z lat 1520 – 30. Późnorenesansowa ambona z przeł. XV i XVII w. Zachowane epitafia z XVII w.
fot. Jacek Ramus
BABORÓW (powiat głubczycki, gmina Baborów)
Barokowy kościół pod wezwaniem świętego Józefa z początków XVIII wieku (1702), założony przez proboszcza Szymona P.
Motłocha. Wybudowany na planie krzyża odmiany greckiej. Polichromie barokowe.
BĄKÓW (powiat kluczborski, gmina Kluczbork)
Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny wybudowany na przełomie XV i XVI wieku. Począwszy od roku 1550 protestancki, a od 1945 rzymskokatolicki. Zbudowany wzdłuż osi wschód-zachód, konstrukcji zrębowej. Wewnątrz szesnastowieczne polichromie ścienne odkryte przed I wojną światową
(odnowa w 1913), a także wieloskrzydłowy ołtarz (późnogotycki tryptyk, ~1370 rok). Ambona z drugiej połowy XVII wieku, dzwon z 1592 roku. Poddany kolejnej odnowie w latach pięćdziesiątych minionego stulecia.
Fot. Jacek Ramus
Fot. źródło - opolweb.pl
BIERDZANY (powiat opolski, gmina Turawa)
Kościół parafialny pod wezwaniem świętej Jadwigi wybudowany w XVII wieku, rozbudowany w 1711 roku. Wieża z 1930
roku.
Konstrukcja obiektu sakralnego zrębowa, wyposażenie wnętrza barokowe. XVIII wieczna polichromia.
BISKUPICE (powiat kluczborski, gmina Byczyna)
Kościół filialny pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela z 1626 r
oku, zbudowany przez Hansa Hase na miejscu poprzedniego zniszczonego w 1588 roku. Orientowany, o ścianach utworzonych z poziomo kładzionych belek w rogach zachodzą na siebie na zakładkę. Szkieletowa wieża z 1777 roku. Wielokondygnacyjna empora, zachowane tablice chłopskie (epitafia).
BISKUPICE (powiat oleski, gmina Radłów)
Kościół parafialny pod wezwaniem świętej Jadwigi Śląskiej i świętego Mikołaja z 1718 roku. Ołtarz i ambona z pierwszej połowy osiemnastego stulecia.
Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej. Kwadratowa wieża słupowa. Otoczony cmentarzem. Budowniczym Jan Miksa.
BORKI WIELKIE (powiat oleski, gmina Olesno)
Kościół p.w. Świętych Marcina i Bartłomieja z 1679 r. Wieża z 1789 r. autorstwa budowniczego Szymona Stadko. Kościół drewniany, orientowany konstrukcji zrębowej. Mniejsze prezbiterium. Dach dwukalenicowy z wieżyczką na sygnaturkę zwieńczoną metalowym hełmem z latarnią. Duża kwadratowa wieża od frontu kryta dachem namiotowym i zwieńczona latarnią. Kościół otoczony przez zamknięte soboty.
Fot. Jacek Ramus
BOROSZÓW (powiat oleski, gmina Olesno)
Kościół filialny pod wezwaniem świętej Marii Magdaleny z 1679 roku, przebudowany w 1789r., orientowany, zrębowy. Dachy gontowe.
BRZEZINKI (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)
Kościół filialny p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z około 1550 roku, później rozbudowywany. Cmentarna budowla sakralna otoczona murem (daszek siodłowy) wybudowana przez Michała Koniecznego z Brzezinek. Brama cmentarna z 1754
roku i fragment ogrodzenia przeniesione do Opola (Muzeum Wsi Opolskiej). Wewnątrz gotycki trzyczęściowy rzeźbiony ołtarz (1400-1420), szesnastowieczna ambona, a także barokowa chrzcielnica. Wieża kościoła z 1725 roku.
CHOCIANOWICE (powiat kluczborski, gmina Lasowice Wlk.)
Kościół p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z 1662 roku. Cmentarna budowla sakralna, do 1959 roku pełniąca rolę
kościoła parafialnego, wybudowana na osi wschód-zachód. Obiekt konstrukcji zrębowej. Wewnątrz zbiór rzeźb świętych z pierwszej połowy XVIII wieku. Ołtarz główny z 1726 roku oraz osiemnastowieczne organy i chrzcielnica. Sprzęt liturgiczny do wystawiania i procesyjnego obnoszenia hostii z 1834 roku. Część wyposażenia przeniesiona do nowego kościoła parafialnego wybudowanego w latach 1957-1959.
CZARNOWĄSY (powiat opolski, gmina Dobrzeń Wlk.)
Kościół odpustowy p.w. Świętej Anny z lat 1684 – 88 zbudowany przez mistrza - Christopha Mlensky'ego (Krzysztof Młeński). Odnowiony w 1772 r. Restaurowany w 2002 r. Wybudowany na wzniesieniu, otoczony cmentarzem. Kościół drewniany konstrukcji
zrębowo - wieńcowej. Dwie boczne kaplice. Nawa kościoła otoczona jest sobotami. Na dachu wieżyczka na sygnaturkę z latarnią i drewnianym hełmem. Polichromia z XVIII w. Belka tęczowa z rzeźbą drewnianą z XVIII w. – Ukrzyżowanie Chrystusa. Ołtarz główny i dwa boczne, barokowe z XVII w. Ambona z ok. 1700 r. Chrzcielnica drewniana późnogotycka w kształcie kielicha. Kryte obejście kościoła na zewnątrz. Obok kościoła barokowa, kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1772 r.
Fot. Ilona Szukała
DOBRODZIEŃ (powiat oleski, gmina Dobrodzień)
Kościół cmentarny świętego Walentego prawdopodobnie z 1630 lub 1650 roku.
DOBRZEŃ WLK. (powiat opolski, gmina Dobrzeń Wlk.)
Zabytkowy kościół pątniczy p.w. Świętego Rocha z ok. 1658 r. wzniesiony dzięki staraniom
Ojca
Andrzeja z zakonu premonstratensów. Wybudowany w miejscu pochówku ofiar
zarazy. Rozbudowany w 1693 r.
Restaurowany na p. XX w. - wymiana gontu na
łupek i w 1928 r. Gruntownie odnowiony w 1957 r. Kościół drewniany, nieorientowany konstrukcji zrębowej. Z boku kaplica Świętej Jadwigi.
Dach
pokryty łupkiem. Kościół otoczony sobotami wspartymi na drewnianych
kolumienkach. Nad wejściem zewnętrzny ganek. Wyposażenie wewnątrz barokowe.
Ambona z k. XVII w. Chór ze starym prospektem organowym.
Fot. źródło - opolweb.pl
GIERAŁCICE (powiat
kluczborski, gmina Wołczyn) Kościół ewangelicki z 1617 roku,
gruntownie przebudowywany w 1694 roku, modernizowany w latach dwudziestych
dziewiętnastego wieku. Obiekt sakralny wybudowany na osi wschód - zachód,
k
GŁOGÓWEK (powiat
prudnicki, gmina Głogówek) Kościół
cmentarny pod wezwaniem świętego Krzyża z 1705 roku. Obiekt sakralny
konstrukcji
GOŁA (powiat
oleski, gmina Gorzów Śl.)
Kościół
fil. p.w. Św. Mikołaja, bud. w XVII/XVIII w. (płyta nagrobna Hansa v.
Kuschenbohr z 1684), wieża czołowa. GOŁKOWICE (powiat
kluczborski, gmina Byczyna) Kościół filialny, poewangelicki,
pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela wybudowany w latach 1766-1767 na
miejscu Fot. Marcin Szukała
GOŚCIĘCIN (powiat kędzierzyńsko-kozielski,
gmina Pawłowiczki) Kościół odpustowy z 1661 roku
p.w. świętego Bryksjusza
z kaplicą wzmiankowaną w 1594 r. ,
GRODZISKO (powiat
oleski, gmina Olesno)
Kościół p.w. Świętego Rocha z 1710 r. ufundowany przez
miasto Olesno po zarazie z 1708 r. Drewniany kościół konstrukcji zrębowej.
Orientowany. Mniejsze prezbiterium zamknięte trójbocznie. Boczna kaplica kryta
dachem trójspadowym. Dach dwukalenicowy kryty gontem z drewnianą smukłą
wieżyczką na sygnaturkę zwieńczoną hełmem ostrosłupowym. Świątynia częściowo
otoczona sobotami. Belka tęczowa barokowa. Fot. Jacek
Ramus
JAKUBOWICE (powiat
kluczborski, gmina Byczyna) Kościół ewangelicki pod
wezwaniem Matki Boskiej Królowej Polski wybudowany w 1585 roku, konstrukcji
zrębowo-słupowej, poddany odnowie w 1931 roku.
Od wschodu prezbiterium
zakończone trójbocznie, do niego przylega zakrystia z lożą kolatorską na
piętrze, otwartą do wnętrza kościoła prostokątnym wycięciem. Nawa szersza od
prezbiterium, do niej od zachodu przylega kwadratowa wieża. Ołtarz główny w
stylu regencji, architektoniczny z kręconymi kolumnami, pierwotnie ambonowy.
JAMY (powiat
oleski, gmina Gorzów Śl.) Kościół
filialny świętej
Małgorzaty z 1792 roku,
KLUCZ (powiat
strzelecki, gmina Ujazd) Kościół
parafialny pod wezwaniem świętej Elżbiety Turyngyjskiej (Turyngskiej) z 1748
roku, orientowany, na zrąb. Wieża KOLANOWICE (powiat
opolski ziemski, gmina Łubniany)
Fot. źródło - opolweb.pl KOMORZNO (powiat
kluczborski, gmina Wołczyn) Pierwszy ewangelicki drewniany
kościołek wzniesiony w 1623 roku, a na jego miejscu z zachowaniem słupowej
wieży
KOZŁOWICE
(powiat oleski, gmina Gorzów Śl.) Kościół pod
wezwaniem świętego Jana Chrzciciela z XVII wieku.
KRASOWICE
(powiat namysłowski, gmina Namysłów)
Kościół poewangelicki p.w. MB Częstochowskiej i Świętego
Jerzego z 1620 r. Remontowany w 1852 i 1911 r. Kościół szachulcowy konstrukcji
słupowo –
KRZYWICZYNY
(powiat kluczborski, gmina Wołczyn) Kościół parafialny pod wezwaniem
Trójcy Świętej wybudowany w 1623 roku przez Krzysztofa Bittnera, od 1945 roku KRZYŻOWICE
(powiat brzeski, gmina Olszanka) Kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z 1580
r. Gotyckie prezbiterium z XV w. W XVII w. we wnętrzu kościoła wybudowano
drewniane empory. W 1963 odkryto polichromię w prezbiterium datowaną na lata
1418 – 28. Oczyszczono ją w latach 80 XX w. Kościół szachulcowy o nawie
LASKOWICE (powiat
kluczborski, gmina Lasowice Wlk.) Kościół filialny pod wezwaniem
świętego Wawrzyńca wybudowany w 1686 roku, data ta jest umiwszczona na belce
tęczowej wspartej na ozdobnie wyrzynanych kroksztynach. Cmentarny obiekt sakralny o
ścianach LASOWICE MAŁE
(p.
kluczborski, gmina Lasowice Wlk.) Kościół filialny pod
wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wzmiankowany LASOWICE WIELKIE
(p. kluczborski, gmina Lasowice Wlk.) Kościół parafialny pod wezwaniem
Wszystkich Świętych istniał już w 1447 r. Po jego pożarze w 1519 r. wzniesiono
nowy w 1599 roku. Obiekt sakralny
onstrukcji zrębowej oraz sumikowo-łątkowej. Wieża konstrukcji słupowej.
Wewnątrz siedemnastowieczna ambona, dzwon z 1694, a organy z 1831 roku.
szkieletowo-słupowej.
Gruntownie przebudowywany w 1925 roku. Wewnątrz m.in. siedemnastowieczne
rzeźby. Dach pokryty gontem.

zwieńczona barokowym hełmem. Wewnątrz tryptyk z około 1500 roku
MB z Dzieciątkiem i Świętymi Piotrem i Pawłem. Ołtarz (1450-1480)
przeniesiony do katedry św. Krzyża w Opolu. Niedawno podjęte prace
renowacyjne.
poprzedniego, również drewnianego. Obiekt sakralny konstrukcji
zrębowej, orientowany (wybudowany na osi wschód-zachód) na podmurówce ceglanej. Wieża kwadratowa
konstrukcji słupowej
Fot. Jacek Ramus
Święty
ten
uchodził za patrona przeciw wszelkim cierpieniom ciała i złym duchom. Jego
kult został uhonorowany w herbie gminy Pawłowiczki.
Kościół zbudowany w 1661 r. z fundacji Marty i Marcina
Wolffa, odnowiony w 1880 r.
Wybudowany na planie krzyża,
drewniany
o konstrukcji zrębowej, zbudowany na podmurówce, usytuowany w polu poza wsią -
przy drodze do wsi Kózki - na niewielkim wzniesieniu w otoczeniu starych
drzew. W sąsiedztwie, po przeciwległej stronie kaplica z 1916 r. oraz studnia św. Bryksjusza i źródełko oraz drewniany budynek pustelni wybudowany
przed 1870 rokiem, w miejscu nazywanym przez miejscową ludność "Bryksy".


(fundacja Karola Zygmunta v. Aulock, wieża czołowa (par. Kozłowice).
kwadratowa konstrukcji słupowej zakończona krzyżem. Dach gontowy.
Filialny
kościół świętej Barbary z 1678 roku pierwotnie stojący w Opolu (przed Bramą
Bytomską). Kościółek wzniesiony z drewna dzięki inicjatywie franciszkanina -
Adama Areba. W 1811 roku po sekularyzacji został rozebrany i sprzedany do
Kolanowic (najstarsze przeniesienie kościółka drewnianego na Śląsku Opolskim).
Rok później, po zmontowaniu, został poświęcony.
Wewnątrz:
- pozorne
drewniane sklepienie kolebkowe
- prezbiterium
- polichromia ścian (z XVIII wieku)
- ołtarz główny z ok. 1680 roku oraz boczne (XVII-XVIII w.)
- prospekt organowy z XVIII
wieku
wzniesiono nowy w 1753 roku. Od 1945 roku rzymskokatolicki. Pozorne
sklepienie kolebkowe, chrzcielnica barokowa, ambona późnorenesansowa, zaś
ołtarz główny wczesnobarokowy z XVII w. z kolumnami o bogatej dekoracji
snycerskiej. Obiekt
sakralny wybudowany na osi wschód - zachód, konstrukcji wieńcowej (poziome
belki wiążące się w narożnikach).

ramowej.
Orientowany, zbudowany na planie krzyża greckiego. Wszystkie ramiona kryte
dachami dwuspadowymi o jednakowej wysokości. Prezbiterium zamknięte
trójbocznie z delikatnym trójbocznie wybrzuszeniem. Wieża drewniana od frontu
konstrukcji słupowej o zwężających się ku górze ścianach. Zwieńczona
ostrosłupowym czworobocznym hełmem. Dzwon z 1657 r. odlany przez Sebastiana
Goetza. Na chorągiewce data „1911”.
katolicki. Wzniesiony na osi wschód - zachód, konstrukcji zrębowej z wieżą
konstrukcji słupowej. Wewnątrz siedemnastowieczna chrzcielnica, ołtarz główny
z około 1800 roku, organy rokokowe, a także empory.
konstrukcji
szkieletowej i gotyckim murowanym prezbiterium trójbocznie zamkniętym. Wieża
drewniana od frontu o zwężających się ścianach ku górze. Zwieńczona
ośmiobocznym gontowym dachem iglicowym. Dach jednokalenicowy kryty gontem.
Polichromia w prezbiterium z p. XV w. przedstawia: Pokłon Trzech Króli, sceny
z Ukrzyżowania, Świętego Jerzego i Oblicze Chrystusa. Późnorenesansowa ambona
z 1614 r. o gotyckiej podstawie z ok. XV w. Późnobarokowa figura anioła
trzymającego misę chrzcielnicy z XVIII w.
utworzonych za
pomocą poziomo kładzionych, zachodzących w rogach na
siebie belek. Wyposażenie barokowe. Wewnątrz pozorne sklepienie kolebkowe, a w
nawie strop kasetonowy.Uwagę zwraca siedemnastowieczny barokowy ołtarz.
w 1447 r., wybudowany w 1688 roku na osi wschód - zachód. Obiekt sakralny
konstrukcji zrębowej, z wieżą typu słupowego z obwodem zmniejszającym się ku
zwieńczeniu. Dawniej pod wezwaniem św. Jakuba. Wyposażenie wnętrza barokowe.
konstrukcji
zrębowej,
orientowany z kwadratową wieżą o szkielecie pionowych słupów, do których
umocowano drewniane belki (1702). Nakryta dachem czterospadowym z wypukłym
cebulastym zakończeniem, nad nawą i prezbiterium dach
siodłowy. Ściany na
zewnątrz pokryte gontem, od północy niskie soboty wsparte na słupach. Dzwon z pierwszej połowy XVI wieku.
Początkowo protestancki, później katolicki. Wewnątrz osiemnastowieczna
ambona.
LIGOTA GÓRNA (powiat kluczborski, gmina Kluczbork)
Kaplica cmentarna, poewangelicka z 1787 r. postawiona przez cieślę Jana Kabata. Drewniana kaplica, konstrukcji zrębowej.
Orientowana, na wysokiej podmurówce. Salowa, bez wyodrębnionego prezbiterium zamknięta prostokątnie. Dach jednokalenicowy z wieżyczką osadzonej na nawie konstrukcji słupowej zwieńczona dachem namiotowym. Wewnątrz empory wsparte na bogato profilowanych słupach. Parapety z napisami dotyczącymi budowy kościoła i nazwiskami fundatorów. Barokowa ambona.
Fot. Jacek Ramus
MACIEJÓW (powiat kluczborski, gmina Kluczbork)
Obiekt sakralny wybudowany na początku XVI wieku (wzmiankowany już w 1446 r.). W roku 1532 przejęty przez protestantów. Orientowany, o ścianach utworzonych z poziomo kładzionych, zachodzących na siebie w rogach belek. Początkowo z wieżą, nie zachowaną jednak do czasów współczesnych (przetrwała
do 1850). Wewnątrz ołtarz z 1696 roku.
MALNIA (powiat krapkowicki, gmina Gogolin)
Kościół parafialny z 1804 (1801?) roku, z górnym kościołem drewnianym p.w. św. Franciszka z Asyżu przeniesionym z Kostowa w 1977 roku. Część dolna murowana, drewniana reszta
powyżej. Konstrukcja zrębowa, kryty gontem.
MICHALICE (powiat namysłowski, gmina Namysłów)
Kościół p.w. Świętego Michała Archanioła z 1614 r. staraniem księdza Jerzego Brzóski (Georg Brzoska). Wieżę dobudowano w 1730 r. przez budowniczego Millera staraniem Henryka J. Chocimirskiego. Obecnie remontowany. Drewniany kościół, jednonawowy konstrukcji zrębowej. Orientowany. Mniejsze trójbocznie zamknięte prezbiterium z boczną zakrystią.
Kwadratowa wieża, konstrukcji słupowej od frontu, zwieńczona barokowym, cebulastym, krytym gontem hełmem z latarnią. Dach dwukalenicowy kryty gontem. Poniżej okien kościół otoczony jest okapem – sobotami. Polichromia barokowo – ludowa z lat 1624 i 1663 nawiązująca do stylu "Biblii Pauperum” (Biblii Ubogich). Wizerunki Świętych, MB, Chrystusa, Aniołów uzupełnione motywami roślinnymi. Świątynia otoczona starym drzewostanem.
Fot. Ilona Szukała
MIECHOWA (powiat kluczborski, gmina Byczyna)
Kościół filialny pod wezwaniem świętego Jacka wybudowany w 1529 roku jako kaplica, w 1628 r. przebudowany, rozplanowany na osi wschód - zachód. Obiekt sakralny o ścianach utworzonych za poziomo poziomo kładzionych, zachodzących w rogach na siebie belek.
Wyposażenie jednolite z 1628 r. Ołtarz architektoniczny z obrazem Sądu Ostatecznego malowanego na desce, w predelli scena z Ostatniej Wieczerzy. Ambona o równie bogatej dekoracji architektonicznej z postaciami świętych Piotra i Pawła oraz czterech Ewangelistów. Przebudowywany w XVII wieku, odnawiany w latach 1753, 1911 oraz 1958. Poewangelicki.
MIEJSCE ODRZAŃSKIE (powiat kędzierzyńsko-kozielski, gmina Cisek)
Kościół filialny pod wezwaniem Trójcy Świętej z 1770 roku, wzniesiony na miejscu starego - piętnastowiecznego (data nad g
łównym wejściem do obiektu sakralnego). Wykonany dzięki cieśli - Henrykowi Henschelowi z Koźla. Konstrukcja słupowo-zrębowa. Brak charakterystycznej słupowej wieży, dzwon z 1511 roku. Otoczony cmentarzem.
NASALE (powiat kluczborski, gmina Byczyna)
Kościół ewangelicki, początkowo katolicki (pod wezwaniem świętego Wawrzyńca), przeniesiony najprawdopodobniej w 1939 roku ze Zdziechowic (powiat oleski, gmina Gorzów Śląski). Wybudowany w XVI, przebudowywany w 1730 r. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej, prezbiterium skierowane ku wschodowi, na podmurowaniu z cegły. W głównym ołtarzu obraz Ecce Homo z II poł. XIX w. Organy rokokowe.
Kościół nie został zmontowany w całości. Złożono tylko jego część główną. Drewniane elementy wieży kościelnej zostały spalone. - W kościele nie ma żadnych zabytkowych elementów, ponieważ wszystko, co cenne, zostało wywiezione (...) Zostały tylko stare ławki, a ołtarz przywieziony został z drewnianego kościółka w Kostowie*.* Cyt. za - Nowa Trybuna Opolska (09.01.2004, "Coraz dalej do miasta")
OBÓRKI (powiat brzeski, gmina Olszanka)
XVI-wieczny kościół ewangelicki pod wezwaniem św. apostołów Piotra i Pawła ze szkiele
tową wieżą przebudowywaną w 1755 roku. Wewnątrz stropowe polichromie z 1685 roku (motywem rozeta oraz roślina), szesnastowieczna chrzcielnica. Otoczony murem z kamienia polnego (XV-XVI wiek).
Fot. Jacek Ramus
OCHODZE (powiat opolski ziemski, gmina Komprachcice)
Kościół pod wezwaniem świętego Marcina wybudowany w 1702 roku, przeniesio
ny do wioski z Komprachcic w 1941 roku. Ufundowany przez rodzinę angielskich arystokratów. Typowa wieża kwadratowa, murowana podbudowa obiektu sakralnego. Od 1960 druga patronka - Matka Boża Królowa Świata. Obok kaplica świętej Anny.
OLESNO (powiat oleski, gmina Olesno)
Kościół odpustowy pod wezwaniem świętej Anny z 1518 roku (najstarsza część). O
konstrukcji zrębowej, na podmurowaniu. Składa się z dwóch części: prostokątnego kościoła z 1518 roku i części centralnej, gwiaździstej, dobudowanej w latach 1668 - 70 przez mistrza ciesielskiego Marcina Snopka z Gliwic. Stanowi je pięć kaplic i przejście łączące je z kościołem wcześniejszym. W kaplicach - cenne ołtarze barokowe z XVII i XVIII w., późnorenesansowy z pocz. XVII w. i regencyjny z pocz. XVIII w. W prezbiterium ołtarz główny z późnogotyckim tryptykiem z pocz. XVI w. Późnorenesansowa ambona z pocz. XVII w. W części zachodniej wieża nadbudowana nad nawą, związana konstrukcyjnie z jej więźbą dachową.
OLSZOWA (powiat strzelecki, gmina Ujazd)
Kościół Matki Boskiej Śnieżnej z XVII lub XVIII wieku.
OPOLE - Bierkowice (powiat opolski grodzki)
Kościół p.w. świętej Katarzyny przeniesiony do Muzeum Wsi Opolskiej z Gręboszowa (koło Namysłowa) w 1975 roku. Wybudowany w 1613 roku, początkowo protestancki, następnie katolicki. Kościół drewniany, konstrukcji zrębowo – wieńcowej, z drzewa modrzewiowego. Salowy bez wyodrębnionego prezbiterium zamknięty trójbocznie. Wieża kwadratowa od frontu zwieńczona ośmiobocznym hełmem ostrosłupowym. Dach jednokalenicowy kryty gontem. Barokowy ołtarz. Renesansowa ambona zdobiona malowidłami o motywach roślinnych. Na ścianach epitafia ewangelickie (chłopskie) z XVIII i XIX w. pochodzące z kaplicy cmentarnej w Ligocie.
Fot. źródło - opolweb.pl
OPOLE - Półwieś (powiat opolski grodzki)
Na opolskim cmentarzu komunalnym stanie prawdopodobnie rozebrany w 1996 roku drewniany kościółek ze wsi Rogi w gminie Niemodlin. Obecnie rozłożony jest on na części i znajduje się w Muzeum Wsi Opolskiej. Koncepcja przeniesienia obiektu sakralnego do Pilic w gminie Kamieniec Ząbkowicki nie powiodła się. W Opolu będzie pełnił funkcję drugiej kaplicy cmentarnej.
Kościółek pochodzący z 1685 roku, wieża czołowa.
POPIELÓW (powiat opolski, gmina Popielów)
Kościół pod wezwaniem świętego Andrzeja wybudowany w 1654 roku. Na cmentarzu (przenoszony). Konstrukcja zrębowa wzmocniona słupowo.
Fot. źródło - opolweb.pl
PROŚLICE (powiat kluczborski, gmina Byczyna)
Kościół filialny Najświętszego Serca Pana Jezusa wybudowany prawdopodobnie w 1531 lub około 1580 roku,
przebudowywany w 1772 roku, zaś wieża w 1773 r. przez Jerzego Zająca, miejscowego młynarza. Poewangelicki, wieża słupowa. Późnobarokowe wyposażenie: ambona, ołtarz, a także organy, w zakrystii zachowała się późnorenesansowa szafka o bogatej dekoracji płycinowej i intarsjowanej. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej.
PRZEWÓZ (powiat kędzierzyńsko-kozielski, gmina Cisek)
Kościół filialny pod wezwaniem świętego Judy Tadeusza z 1559 roku, przeniesiony z Gierałcic w 1937 roku. Wieża w jednej
trzeciej murowana, reszta drewniana.
RADAWIE (powiat oleski, gmina Zębowice)
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z XVIII wieku. Wieżowy.
RADOMIEROWICE (powiat opolski, gmina Murów)
Kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z 1790 roku. Obiekt konstrukcji szkieletowej.
RADOSZOWY (powiat kędzierzyńsko-kozielski, gmina Pawłowiczki)
Kościół parafialny pod wezwaniem świętej Jadwigi z 1730 roku, odnowiony w 1890 i powiększony w 1929 roku. Ściany utworzone
za pomocą poziomo kładzionych belek zachodzących na siebie w rogach dzięki odpowiednim wycięciom. Wieża konstrukcji słupowej.
ROŻNÓW (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)
Kościół filialny pod wezwaniem świętej Trójcy wybudowany w 1376 r. w 1530 r. przejęty przez protestantów. Obecny kościół pochodzi z 1788 roku, odnawiany w 1930. Od 1945 roku katolicki. Obiekt sakralny orientowany, konstrukcji zrębowej z wieżą typu słupowego, na podmurowaniu z cegły. Dzwon z 1532 roku. Wnętrze nakryte jest stropem płaskim z kasetami. W ołtarzu głównym
piętnastowieczny tryptyk gotycki, chrzcielnica z około 1700 roku, epitafium drewniane z początku XVIII wieku. Obok kościoła zachował się nagrobek wystawiony w 1780 r. przez generała majora Karola Adolfa Augusta v. Eben u. Brunnen, murowany z cegły w wyjątkowym kształcie piramidy.
SMARCHOWICE ŚL. (powiat namysłowski, gmina Namysłów)
Kościół filialny pod wezwaniem świętego Krzyża (XVII wiek)
SOWCZYCE (powiat oleski, gmina Olesno)
Kościół p.w. Świętego Antoniego Padewskiego z 1586 r. zbudowany w Łomnicy. W 1917 r. przeniesiony w obecne miejsce. Drewniany kościół. Stromy dach jednokalenicowy kryty gontem z małą kwadratową drewnianą wieżyczką na sygnaturkę z daszkiem namiotowym.
Fot. Jacek Ramus
STARE OLESNO (powiat oleski, gmina Olesno)
Kościół pod wezwaniem świętej Marii Magdaleny (1680) o konstrukcji zrębowej podbitej gontem. Ołtarz posoborowy z płaskorzeźbą Ostatniej Wieczerzy i nowoczesna ambona.
STRZELCE OPOLSKIE (powiat strzelecki, gmina Strzelce Op.)
Kościół cmentarny pod wezwaniem świętej Barbary wzmiankowany już w 1505 roku. Obecny wybudowany w 1690 roku przez cieślę Jana Brixi. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej, położony na cmentarzu. Odnowiony w 1720 oraz 1970 roku.
![]()
Fot. źródło - opolweb.pl
SZCZEPANEK (powiat strzelecki, gmina Jemielnica)
z wieżą z 1707 r., przeniesiony z Polskiej Nowej Wsi pod Opolem w 1950 (60-62?) roku.Kościół filialny Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Jadwigi z 1668 roku,

ŚWINIARY WLK.
(powiat kluczborski, gmina Wołczyn) Kościół filialny pod wezwaniem
świętego Bartłomieja zbudowany w 1762 roku. Ściany obiektu sakralnego
utworzone z
USZYCE (powiat
oleski, gmina Gorzów Śl.) Kościół pod
wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z pierwszej połowy XVI wieku.
WACHÓW (powiat
oleski, gmina Olesno)
Fot. Jacek Ramus WĘDRYNIA (powiat
kluczborski, gmina Lasowice Wlk.) Kościół filialny pod wezwaniem
świętego Jana Chrzciciela zbudowany na przełomie XVII/XVIII wieku i słupową wieżą dobudowaną w roku
1818. Obiekt WIERZBICA DOLNA
(powiat kluczborski, gmina Wołczyn) Kościół filialny pod wezwaniem
Podwyższenia Krzyża Świętego z 1688 roku, zrekonstruowany w 1939. Wieża z 1688
roku konstrukcji słupowej. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej. Ołtarz z
pierwszej połowy XVIII wieku. Na północnej ścianie WIERZBICA GÓRNA
(powiat kluczborski, gmina Wołczyn) Kościół filialny pod wezwaniem
świętego Jacka z 1722 roku konstrukcji szkieletowej. Prezbiterium skierowane
ku wschodowi, wieża kwadratowa, kryty gontem. Dzwony z szesnastego stulecia
(1520, 1544). Późnobarokowy ambonowy ołtarz główny z 1729 roku, osiemnastowieczne organy, drewniane
epitafia (najstarsze z 1641 roku).
WOSKOWICE MAŁE
(powiat namysłowski, gmina Namysłów) Kościół
parafialny pod wezwaniem świętego Wawrzyńca (1711 rok).
poziomo kładzionych belek zachodzących w rogach na siebie. Wieża
konstrukcji słupowej, dzwon z 1622 roku. Ołtarz z 1698 roku, ambona z końca
XVII wieku.

Kościół
p.w. Świętego Wawrzyńca z 1706 r. Restaurowany w 1907 r. Drewniany kościół
konstrukcji zrębowej. Orientowany. Mniejsze prezbiterium trójbocznie
zamknięte. Wieża od frontu z pochyłymi ścianami ku górze zwieńczona
czworobocznym hełmem. Dach dwukalenicowy kryty gontem. Kościół częściowo
otoczony sobotami.
sakralny, którego ściany utworzone są z poziomo kładzionych belek
zachodzących na
siebie w rogach dzięki odpowiednim wycięciom, o malowniczych
połaciach dachu, wzbogaconych nad nawą sześcioboczną wieżyczką na sygnaturkę,
nakrytą baniastym hełmem. Ołtarz z
osiemnastego wieku.
nawy siedemnastowieczny
fragment polichromii (scena Sądu Ostatecznego), przeniesiona ze stropu. Poewangelicki.

ZAKRZÓW TURAWSKI (powiat opolski, gmina Turawa)
Kościół filialny pod wezwaniem świętych apostołów Piotra i Pawła z 1759 roku. Konstrukcji zrębowej, orientowany, soboty
całkowite, wieża konstrukcji słupowej. Budowniczym Florian Kowalczyk z Jełowej.
ZIMNA WÓDKA (powiat strzelecki, gmina Ujazd)
Kościół filialny świętej Marii Magdaleny wybudowany prawdopodobnie w XVI wieku. Obecny po przebudowie z 1748. Typowa konstrukcja zrębowa, wieża konstrukcji słupowej.
Teksty i zdjęcia opracowano na podstawie:
Wirtualny przewodnik po województwie opolskim
ZAMEK PIASTÓW ŚLĄSKICH W BRZEGU

Zamek
pierwszy raz wzmiankowany w 1235 roku. Zniszczony w 1741 roku, po II wojnie
światowej remontowany (66-90). Zachowana wieża bramna z portalem
przedstawiającym popiersia książąt i królów piastowskich. Obecnie w zamku mieści
się Muzeum Piastów Śląskich.
Źródło - opolweb.pl
Źródło - Marek Borkowski
ZAMEK PRÓSZKOWSKICH W BIAŁEJ

Zamek
wybudowany w XVI wieku, przebudowywany w XVII. Trójskrzydłowy z wieżą
czteroboczna. W pobliżu zachowany fragment murów obronnych.

Źródło - opolweb.pl
Obecny zamek wybudowany w XVI wieku na miejscu
starego rozebranego w ~ 1561 roku. W latach 1584-1606
dobudowano
trzy narożne wieże. W zamku, w dniach najazdu szwedzkiego na Polskę, przebywał
Jan Kazimierz - król Polski. Przed zamkiem pamiątkowy pomnik poświęcony temu
wydarzeniu. Na dziedzińcu
zachowana, mniej więcej w połowie
cylindryczna wieża.
Źródło - opolweb.pl
ZAMEK PIASTOWSKI W OPOLU
Budowa
zamku na Ostrówku rozpoczęła się przed 1228 rokiem z inicjatywy księcia
Kazimierza I. Rezydencja książąt opolsko-raciborskich była świadkiem wielu
wydarzeń historycznych. Po roku 1532, czyli po śmierci ostatniego opolskiego
Piasta - Jana Dobrego - przestała już pełnić tak ważną rolę, zaczęła podupadać w
ruinę. Dopiero w latach 50 i 60 XVI wieku odnową i odbudową zajął się starosta
opolski - Jan Oppersdorf. W 1615 roku zamek zniszczył straszny pożar, który
objął swoimi ramionami także całe miasto Opole. Naprawa szkód wyrządzonych przez
kataklizm trwała długo. W pierwszej połowie XIX wieku zniesiono fortyfikacje,
zniwelowany został także teren wokół zamku. W 1860 roku zamek zaadaptowano na
biura rejencji polskiej.
W latach 1904-1906 wzniesiono nowe trzypiętrowe skrzydło w stylu
neorenesansowym. Jednak w latach 1928-1929 zamek rozebrano, a na jego miejscu
wybudowano nowy biurowiec.
Niemcy ocalili jedynie
cylindryczną wieżę obronną, która stoi po dziś.
Mury wieży w dolnych partiach mają około 3 metry grubości. Warto dodać, że
wejście do wieży znajdowało się kiedyś, nie na dole, ale wysoko nad ziemią. Jest
ona doskonałym punktem widokowym na Opole. Można z niej zobaczyć między innymi:
opolską Wenecję, starówkę, ratusz, wieże kościołów, amfiteatr, a także wiele
innych równie ciekawych turystycznie obiektów.
Fot. źródło - opolweb.pl
Wieża Zamku Piastowskiego. Wzniesiona pod koniec XIII wieku, wybudowana została w stylu gotyckim (cegła).
ZAMEK NA GÓRCE W OPOLU
Pierwsza
wzmianka o Zamku na Górce pojawia się w roku 1387 - przekaz ten mówi o murowanej
izbie w jego wieży. Jego powstanie datuje się najprawdopodobniej na lata
1382-1387 - nie jest jednak wykluczone jego wcześniejsze wybudowanie. Sam zamek
wzniesiono głównie dla zabezpieczenia Opola od strony wschodniej. Zamieszkiwało
go wiele znanych osobistości, między innymi: Władysław II Opolczyk, księżna Ofka,
Jan Kropidło, a także książę Bolko IV. Pod koniec XIV wieku, lub na początku XV
zamek został otoczony fosą, dobudowano ponadto zewnętrzne mury. Jednak on sam
nie ostał się długo. Po ponad 200 latach strawił go straszny pożar (1615).
Nie remontowano go już później, dlatego też nie nadawał się on już do użytku. Cegłę z jego rozbiórki otrzymali między innymi miejscowi garncarze. W 1668 r. Jezuici wznieśli nawet z resztek owego materiału kościółek przy bramie Gosławickiej. Obecnie jedyną pozostałością po zamku jest kwadratowa wieża, włączona pod koniec XIX wieku w obręb budynku gimnazjalnego, a także skromny fragment muru obronnego (gotyk). A skoro już jesteśmy przy gimnazjum to dodajmy, że w 1881 r. (czyli przed wchłonięciem wieży przez szkołę) uczęszczał do niego Jan Kasprowicz. Nie uczył się jednak w nim zbyt długo - po kilku miesiącach został dyscyplinarnie usunięty za posługiwanie się językiem polskim.
Źródło - opolweb.pl
ZAMEK BISKUPÓW WROCŁAWSKICH W OTMUCHOWIE
Zamek
wybudowany prawdopodobnie w XIII wieku, siedziba biskupów wrocławskich, pod
koniec XVI wieku przebudowany w stylu renesansowym i następnie w stylu barokowym
(1625-65 oraz 1683-1732). Zniszczony w czasie wojny trzydziestoletniej, później
częściowo odbudowany. Obecnie siedziba hotelu.

Źródło - opolweb.pl
ZAMEK W PRUDNIKU

Jedyną
pozostałością po zamku wybudowanym w XIII wieku przez Woka z Rożemberka jest
ponad dwudziestometrowa cylindryczna wieża, zwana od jego imienia Wieżą Woka. Zamek, który spłonął na początku XIX wieku, rozebrano w 1844 roku.

Źródło - opolweb.pl
ZAMEK PIASTÓW W STRZELCACH OPOLSKICH
Zamek
wybudowany pod koniec XII wieku, w latach 1562-1595 przebudowywany w stylu
renesansowym. Zniszczony w czasie II wojny światowej. Do chwili obecnej
zachowane ruiny, w tym wieżyczka.
Źródło - opolweb.pl
ZAMEK PRÓSZKOWSKICH W ZIMNICACH MAŁYCH (powiat opolski ziemski)
Zamek
Prószkowskich wybudowany prawdopodobnie w XV-XVI stuleciu. Położony na wysokim
wzniesieniu, na lewym brzegu Odry. W XIX wieku zamieniony na spichlerz.

Źródło - opolweb.pl
ZAMEK W KARŁOWICACH
Nizinny zamek został wzniesiony nad rzeką Stobrawą przed 1350 rokiem w celu obrony wschodniej granicy księstwa wrocławskiego. Należał on w XIV wieku do rodziny Tschammerów, a od 1440 roku do rodziny Beesów. Zbudowany był na planie czworoboku, kształtem zbliżonego do trapezu, otoczony fosą i murami obwodowymi. Obok bramy wjazdowej znajdowała się cylindryczna wieża, podwyższona w wieku XVI. Zamek był kilkakrotnie przebudowywany. W roku 1565 został kupiony przez księcia brzeskiego. W wieku XVII został przebudowany na siedzibę dla zarządcy dóbr. Został nieznacznie zniszczony w 1945 roku przez pożar, wkrótce został odbudowany, jest własnością prywatną.
Źródło - Marek Borkowski
ZAMEK W
NAMYSŁOWIE

Źródło - Marek Borkowski
ZAMEK KSIĄŻĄT NIEMODLIŃSKICH
Zespół zamkowy usytuowany jest przy wschodniej części wydłużonego rynku, na
niewielkim wzniesieniu od wschodu i ku rzece Scinawie. Złożony z kompleksu
budynków (zamek, budynek bramny, oficyna i dawne stajnie, most). Otoczony
parkiem założonym na miejscu dawnej fosy. Od strony rynku budynek bramny
zamykający dziedziniec gospodarczy. Od północnego zachodu - folwark. Zamek
wzniesiony został około roku 1313 przez Bolesława Niemodlińskiego na miejscu
dawnego grodu kasztelańskiego. Po pożarze w roku 1552 i przebudowach w latach
1573-1577, 1589-1592, 1610, 1788 oraz w II połowie XIX wieku zachował kształt
półnorenesansowy z przekształceniami półnobarokowymi. Kaplica zamkowa została
wzniesiona w roku 1610 w północnym skrzydle zamku. W latach 1869 - 1876
następuje przebudowa w duchu neogotyckim dokonana przez Karla Piepera z Drezna i
Commensa z Dusseldorfu. Kaplica zamkowa charakter neogotycki zachowała do dnia
dzisiejszego. W podziemiach kaplicy istnieje krypta grobowa, a w niej 5
sarkofagów. W zamku od zachodniej strony wyraźnie jest zaznaczona wieża bramna.
Wewnątrz znajduje się dziedziniec z zamurowanymi arkadami. Wnętrza zamku
zachowują częściowo dawne wyposażenie: portale półnobarokowe, sklepienia
kolebkowe, kolebkowo-krzyżowe lub z lunetami, resztki kominów i stiuków
rokokowych. Most z I połowy XVIII wieku, półnobarokowy z kamiennymi figura
mi
św. Floriana, św. Jana Chrzciciela, św. Jana Nepomucena, św. Antoniego. Park z
II połowy XIX wieku, krajobrazowy o nieregularnym kształcie, od strony
południowej, tj. wjazdu do miasta ogrodzony murem z dwiema bramkami i basztkami
z zamurowanymi kluczowymi strzelnicami. Zamek w Niemodlinie pomimo barokowej i
klasycystycznej przebudowy nosi cechy okazałej renesansowej rezydencji. W zamku
przetrwały relikty gotyckie zatarte przez późniejsze przebudowy. Widoczny jest
styl barokowy i klasycystyczny jednak renesans wycisnął niezatarte piętno na tej
monumentalnej, reprezentacyjnej budowli. W zamku po wojnie do 1972 roku mieściło
się Liceum Ogólnokształcące im. B. Chrobrego (jedno z pierwszych na
Opolszczyźnie, 8 czerwca 1996 "Niemodliński Chrobry" obchodził swoje 50-lecie).
Od 1972-1985 instytucje użyteczności publicznej, 1986-1989 Wojewódzki Zarząd
Zakładów Karnych w Opolu, od 1990 zamek znajduje się w rękach prywatnych, jest w
trakcie renowacji.
Źródło - zamki.man.opole.pl
ZAMEK ROGOYSKICH W ROGOWIE OPOLSKIM
Według tradycji
Rogów należał w XIII wieku do zakonu Templariuszy, którzy w tym miejscu lub jego
pobliżu zbudowali zamek myśliwski podlegający głównej ich siedzibie w niedalekim
Otmęcie. Miejscowa legenda mówi o podziemnym przejściu łączącym oba zamki. Brak
jednak jest potwierdzenia pobytu templariuszy w tych stronach.
Zamek położony jest na wysokim brzegu dawnego koryta Odry. Miał on za zadanie
bronić przeprawy przez Odrę oraz kontrolować żeglugę na rzece. Od strony
południowej i wschodniej otoczony był wodami Odry, zaś od strony północnej i
zachodniej (obecnie parku) otaczała zamek fosa z wodą. Jeszcze i obecnie na
dziedziniec zamku można wjechać tylko przez most na dawnej fosie. Nie wiadomo
kiedy został wybudowany pierwszy zamek. Prawdopodobnie już w XIII w. istniały
jakieś budynki o charakterze obronnym. Badania archeologiczne prowadzone przez
dwa sezony na dziedzińcu zamku odkryły pod powierzchnią całą sieć murów, z
których części przeznaczenia nie można było określić. Wykopy archeologiczne
sięgały 4 metry w głąb i nie zostały zakończone. Stwierdzono że obecny
dziedziniec znajduje się na gruzowisku starych budowli, ale najwcześniejsze
zabytki znalezione w czasie badań pochodzą dopiero z XIV w. Możliwe że stary
zamek zbudowany był ok. 100 m. Na zachód, w parku, w miejscu które miejscowa
ludność nazywa "starym zamkiem", i gdzie widoczne są ślady starych murów. Obok
tego miejsca, przez środek obecnego parku przechodził najstarszy trakt z Opola
do Krapkowic i dalej na Racibórz, nazwany przez mieszkańców wsi "czarną drogą".
Pierwszą informację w dokumentach o istnieniu
zamku spotykamy w akcie sprzedaży
Rogowa z 1393 roku. Dokument ten, jako przedmiot transakcji wymienia "dom" i
wieś położoną przed tym domem, następnie m.in. "rowy wodne" (prawdopodobnie
fosy) i cło na Odrze. "Dom w tym akcie wymieniony jest na pierwszym miejscu, a
więc był najważniejszym przedmiotem transakcji. Był już murowany i miał
charakter obronny. Przebudowa lub odbudowa zamku nastąpiła w ciągu XV wieku,
kiedy właścicielem rogowa byli Beessowie. Obecny wygląd zamek otrzymał w
pierwszych latach XVII wieku (z wyjątkiem skrzydła północnego odbudowanego na
przełomie XVIII/XIX wieku.), ale zachowały się w nim elementy wcześniejszych
budowli. Najstarsza zachowana część zamku - to parter skrzydła wschodniego,
obecnie biblioteka wiejska. Pochodzi z XIV w. , a więc jest to prawdopodobnie ów
"dom" Herferta Pause wymieniony w dokumencie z 1393 roku.. W XV wieku, kiedy
właścicielem Rogowa był pisarz książęcy Otto Beess, odbudowano skrzydło
południowe oraz łączącą obydwa skrzydła wieżę środkową. Następni właściciele
Rogowa Rogoyscy rozpoczęli dalszą rozbudowę . Około 1620 roku do obu skrzydeł
zamku dobudowano krużganki oraz wybudowano wieżę wschodnią. Na przełomie XVIII i
XIX wieku hr. Kurt Haugwitz odbudował skrzydło północne z piękną klasycystyczną
elewacją od strony folwarku. Ta część zamku zbudowana została na gruzowisku
jakiejś starszej budowli (średniowiecznej?), o czym świadczy artykuł
umieszczony w tym czasie w prasie wrocławskiej oraz drugi poziom piwnic i
średniowieczna studnia wewnątrz nich. Piwnice zbudowane są z obrobionych starych
ciosów kamiennych a ich plan nie pokrywa się z planem budowli. Pod koniec XIX
wieku nastąpiła dalsza zmiana wyglądu zamku, zamurowano krużganki umieszczając w
nich okna oraz zmieniono zwieńczenia szczytów w stylu neogotyckim. Po II wojnie
światowej zamek przejął miejscowy PGR. Mieściły się w nim magazyny zbożowe,
świetlica, przedszkole i w szybkim tempie uległ niszczeniu. W roku 1965 ruinę
zamku przejęła Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Opolu z Przeznaczeniem na
zbiory specjalne. Odbudowa trwała ponad 10 lat i pod koniec lat 70-tych zamek
został oddany do użytku. Na parterze, który jest udostępniony zwiedzającym
znajduje się biblioteka wiejska, sala konferencyjna tzw. "kominkowa" oraz w
salach skrzydła północnego wystawa przedstawiająca historię książki. Na piętrach
znajdują się zbiory biblioteczne Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej.
Źródło - zamki.man.opole.pl
PAŁAC RODU ODROWĄŻÓW W KAMIENIU ŚLĄSKIM
Pałac w Kamieniu Śląskim wraz
z dobrami w wyniku dziedziczenia i koligacji małżeńskich należał kolejno do
różnych śląskich rodów szlacheckich. W XII wieku należał do rodu Odrowążów. Od
XVI wieku stawał się własnością rodu Strzałów, Rokowskych, Larischów i
Strachwitzów. W roku 1945 obiekt został upaństwowiony i zamieniony na dom
dziecka. Po rozbudowaniu pobliskiego lotniska zamek w latach 50-tych zamieniono
w obiekt wojskowy. Po pożarze w 1973 r. zabudowania pałacowe oraz kaplica św.
Jacka uległy całkowitej
dewastacji
i ruinie. Po przekazaniu zabytkowego obiektu władzom cywilnym Wojewódzki
Konserwator rozpoczął jego odbudowę. Z braku środków finansowych prace
wstrzymano i bezskutecznie usiłowano sprzedać cały zabytkowy kompleks. Dopiero w
1990 r., na wniosek władz wojewódzkich, a przede wszystkim ze względu na
kaplicę, odbudowy podjęła się diecezja opolska. W tym roku częściowo odbudowano
oficynę i ruiny pałacu (bez dachu i wieży) wraz z parkiem zakupiła Kuria
Diecezjalna w Opolu.
Obecna
bryła pałacu pochodzi z czasów rozbudowy obiektu w XVII i XVIII wieku.
Późnobarokowy kształt budowli uległ znacznej przebudowie w latach 1858 i 1891. W
wieży na piętrze mieści się kaplica, dostępna zewnętrznymi, dwubiegowymi
schodami. Kaplice przebudowano z pokoju, w którym według tradycji miał narodzić
się św. Jacek. Dokonano tego w roku 1701, z polecenia baronowej Magdaleny von
Larisch, z domu Kotulińska, a dokończył budowy jej syn Karol Ludwik Jacek von
Larisch w 1774 r. Kaplicę bardzo hojnie wyposażyła w latach 1779-1799 kolejna
pani na Kamieniu baronowa Zofia von Larisch, z domu von Strachwitz. Prace
restauracyjne przeprowadzono również w latach 1841-1856. Z dawnego wyposażenia
wnętrza pałacu i kaplicy nie zachowało się nic do naszych czasów.
Obecny barokowy ołtarz pochodzi z pałacu w Siestrzechowicach.
PAŁAC W LEWINIE BRZESKIM (powiat brzeski)
Barokowy pałac zbudowany w 1722 roku przez
Leopolda von Bees na miejscu poprzedniej rezydencji spalonej w 1666
roku. Odnowiony w 1860 roku i ponownie zniszczony w 1955 roku. Piętrowy na
piwnicach sklepionych kolebkowo. Wzniesiony na rzucie prostokąta, z dwoma
prostopadłymi skrzydłami. Przed frontem pałacu prostokątny dziedziniec otoczony
murem z XVIII wieku z trzema bramami i półkoliście zamkniętymi arkadami.
Ostatnio gruntownie wyremontowany.
Fot. źródło - opolweb.pl
PAŁAC W
ŁOSIOWIE, DAWNA KOMTURIA ZAKONU JOANITÓWŁosiów już w
początkach XIII wieku należał do zakonu Joanitów. Zakon ten również był nazywany
kawalerami maltańskimi lub kawalerami rodezyjskimi. Zakon ten należy do jednych
z najstarszych zakonów rycerskich. Oficjalna nazwa tego zakonu to: "Zakon
Rycerski Świętego Jana Chrzciciela Szpitala Jerozolimskiego". Zakon swoje
istnienie zapoczątkował w Jerozolimie około 1070 roku. Pod nazwą Joanici
występowali już od 1083 roku. Nazwa zakonu zmieniła swoją nazwę po raz kolejny
po osiedleniu się zakonu na wyspie R
odos i przyjęła nawę "Kawalerzy Rodezyjscy".
W XVI wieku po przeniesieniu się na Maltę zaczęli się nazywać "Kawalerami
Maltańskimi". Herb zakonu Joanitów to srebrny, równoramienny z rozwidlonym
zakończeniem belek (tzw. Krzyż Maltański) na czerwonym tle tarczy. Osiem
rozwidleń krzyża symbolizuje osiem błogosławieństw. Nad tarcza w klejnocie
znajduje się korona książęca tzw. mitra . Obecnie zakon ten jest zakonem
świeckim. Na Śląsk przybyli w drugiej połowie XII wieku, i prawdopodobnie już w
tedy otrzymali Łosiów. W 1238 roku Joanici dostali zezwolenie na nadanie tej
miejscowości prawa niemieckiego. Od XIII wieku istniała w Łosiowie komturia
zakonu. Prawdopodobnie istniał wówczas też jakiś zamek i klasztor spełniający
rolę siedziby komtura. Do komturii w Łosiowie należały miejscowości Różyna,
Buszyce i Jasiona. Łosiów był w posiadaniu Joanitów do początku XIX wieku, po
sekularyzacji majątek został sprzedany. Obecny pałac pochodzi z XIX wieku. Po II
wojnie światowej był remontowany pod nadzorem wojewódzkiego konserwatora
zabytków. Obecnie dobrym gospodarzem obiektu jest Doświadczalny Ośrodek Rolniczy.
Źródło - zamki.man.opole.pl
PAŁAC RODU TSCHIRSKYCH W KARCZOWIE
1750 - Schenewicz
a następnie Schoenwitz bo tak przed 1945 rokiem nazywał się Karczów należał do
Jerzego Henryka von Tschirsky. 1783 - W skład majątku wchodzi barokowy dwór
który został zbudowany na przełomie XVII i XVIII wieku, brakuje jednak
informacji o dokładnej dacie budowy.
21 czerwiec 1785 rok. - Umiera Jerzy von Tschirsy, a spadkobiercą staje się jego
zaadoptowany syn Fryderyk Leonard Konrad von Tschirsky.
1791 - Fryderyk Leonard wybudował pałac i otoczył go pięknym parkiem.
1818 - właścicielem jest major von Arnstaed.
1831 - po śmierci majora von Arnstaed jego żona sprzedaje majątek hrabiemu
Fryderykowi Leopoldowi Stollberg zu Stollberg. On prawdopodobnie dokonał
pierwszych zmian w architekturze pałacu.
1843 - właścicielem posiadłości jest Alois Dionizy Ottow który kupił ją za 75000
talarów i przebywał w Karczowie szesnaście lat.
1859 - Właścicielem jest rentier Weber.
1862 - majątkiem zarządza pan Walter z Nysy. On to w pięknym stylu przebudował
pałac który przetrwał w prawie nie zmienionym stanie do dziś.
6 maja 1890 roku. - Na licytacji za kwotę 450000 marek posiadłość nabył Fryderyk
von Wichelhaus, który był już właścicielem sąsiedniego Naroka i Skarbiszowa.
1905 - dokonano ostatniej zmiany w zewnętrznej architekturze pałacu poprzez
przebudowę dachu.
1927 - majątek zostaje przekazany Bernardowi von Wichelhaus, najmłodszemu synowi
Fryderyka.
7 grudnia 1945 roku. - Bernard ginie pod Kriukowem i do końca II wojny światowej
majątkiem zarządza jego żona, Rosemarie wspomagana przez stryja męża Ottona von
Wichelhaus.
Styczeń 1945 roku. - Rosemarie opuszcza Karczów wraz z dziećmi i wyjechała do
Niemiec. Po wojnie obiekt przejęła spółdzielnia rolnicza, potem PGR, a w latach
sześćdziesiątych Dyrekcja Zakładu Unasienniania.
1970 - 75 Dokonano adaptacji piwnic i pomieszczeń I piętra.
Styczeń 1998 - Pałac przekazano Politechnice Opolskiej.
Źródło - zamki.man.opole.pl
PAŁAC RODU VON MATTICH W DĄBROWIE NIEMODLIŃSKIEJ
W
XIV wieku Dąbrowa Niemodlińska należała do joannitów. 100 lat później jej
właścicielem staje się ród von Mettich. Członek tego rodu Joachim von
Tschetschau-Mettich był budowniczym obecnego pałacu w latach 1615-17. Ród ten
swoje początki wywodzi ze starego Śląskiego rodu który w XIV wieku nazywał się "Czeczow"
lub " Czechow" a następnie "Tschetschau". Zaś nazwisko Mettich związane j
est z
nazwą miejscowości Mettkau. Rodzina ta posiadała majątki w okolicach Prudnika i
Głubczyc. Główną siedzibą linii senioralnej była Łąka Prudnicka. Następnym
właścicielem Dąbrowy była rodzina von Larischów. Od 1788 roku zaś należał do
Zieglerów którzy przyczynili się do powstania tu ośrodka gospodarczego dla
kompleksu pozostałych swoich dóbr. Kolejnym właścicielem staje się ród
Prittwitzów. Swój wygląd pałac zmienił podczas dziewiętnastowiecznej rozbudowy.
Ze starej szesnastowiecznej budowli pozostawiono jedno skrzydło i wieżę
wjazdową. W 1933 roku ostatni właściciele uciekają z Dąbrowy przed NSDAP. Po
wojnie obiekt stał się własnością opolskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej
(obecnie Uniwersytet Opolski).
Obecnie trwa Kompleksowa restauracja zabytkowej budowli.
Źródło - zamki.man.opole.pl
PAŁAC FRANKENBERGÓW W TUŁOWICACH
Nazwa Tułowice (Tillowitz) pochodzi od imienia Tilo. W XVI wieku Mikołaj Dobiszowski przekazał
majątek swojemu synowi Zygmuntowi.
W 1577 roku posiadłość Tułowice nabył Jan
Pukler z Łagiewnik. Syn Jana Henryk ożenił się z Katarzyną von Frankenberg. W
związku z tym już od tego czasu von Frankenbergowie są związani z historią
posiadłości ziemskiej Tułowice. W 1630 roku Tułowice przejął biskup Olmitz
Franciszek książę von Dittrischten. Po 1636 roku Tułowice łącznie z Niemodlinem
stały się posiadłością Bernarda von Zierotin, który był
rektorem pruskiego
uniwersytetu. W 1794 roku posiadłości Tułowice w drodze spadku przeszły w ręce
hrabiego Ludwika Przeschmy. Tenże sprowadził architekta i trzykrotnie powiększył
pałac. W czerwcu 1835 roku hrabia von Frankenberg za 235400 talarów odzyskał
posiadłość Tułowice. 19 lipca 1835 roku hrabia Ernest von Frankenberg wraz z
żoną i synem Fredem zamieszkali w pałacu. Pałac był urządzony przez Ernesta von
Frankenberga. W pokojach powieszono trofea myśliwskie, umieszczono też broń
myśliwską, wazony greckie oraz posągi egipskie. W tym czasie wybudowano też nową
wieżę i taras widokowy na park, Wybudowano marmurową ławkę, a w drzwiach
umieszczono herb Frankenbergów. Po śmierci Fryderyka rządy pełnił jego syn
Konrad. Rząd hitlerowski skonfiskował majątek, a pałac zakupił kupiec z Opola
zmieniając go na mieszkania lokatorskie. W części pałacu w 1937 roku utworzono
Ośrodek Szkoleniowy Leśny czynny od 15.1.1945 roku. Po wyzwoleniu zamek
przeszedł pod opiekę Nadleśnictwa.
Źródło - zamki.man.opole.pl
PAŁAC WICHELHAUSÓW W NIEWODNIKACH
Pałac w Niewodnikach, gniazdo
rodziny Wichelhaus, powstał w 1870 roku. Położony jest w rozległym starym parku,
10 km od Opola,
pomiędzy Odrą i niewielką wsią Niewodniki. Kres świetności
Pałacu przyniosła II wojna światowa, a zrujnowany budynek przez lata stał
opustoszały. Obecnie Pałac jest gruntownie odrestaurowany w stylu epoki i
przystosowany do potrzeb hotelowych.
DAWNY DWÓR ROGOYSKICH, NASTĘPNIE PAŁAC WALTERA VON TEICHMANN - LOGISCHEN W DĄBRÓWCE GÓRNEJ
Pierwsza wzmianka o zamku w Dąbrówce Górnej pochodzi z 1100 roku. Był to zamek obronny strzegący brodu na Odrze. Jak mówi legenda mieszkała w nim "królewna Dąbrówki". I zgodnie z tą legendą po śmierci miała być pochowana w srebrnym sarkofagu w starej części zamku.
1490 rok - Posiadłość Dąbrówka Górna zostaje zakupiona przez rodzinę Rogoyskich. Zamek zostaje zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej przez wojska protestanckie hrabiego Piotra Ernesta II Mansfelda. Rogoyscy na miejscu zniszczonego zamku zbudowali dwór który stanowi obecnie część pałacu. W początkach XVIII wieku właścicielami Dąbrówki są dwaj bracia Rogoyscy. Jeden z nich nie znany z imienia, drugi zaś to pisarz księcia opolsko - raciborskiego Wacław Leonard Józef. Pierwszy z braci popełnił samobójstwo (zastrzelił się). O tą śmierć opinia społeczna oskarżyła ponoć niesłusznie Wacława Leopolda. W drugiej połowie XVIII wieku potomkowie Wacława Leonarda wyemigrowali na teren państwa Austriackiego i osiedli w Galicji w okolicy Nowego Sącza i Sandomierza. Ich potomkowie żyją obecnie w Polsce. Uczynili to na znak protestu wraz z szlachtą Śląską. Powodem tego protestu było przyłączenie Śląska do Prus.
1806 - 50 r. Właścicielem dąbrówki jest syn generała Jerzego Ludwika von Dalwiga.
1850 - 1945 r. Dąbrówka Górna stanowi własność Waltera von Teichmann - Logischen i jego następców.
1907 - 09 r. Dwór zostaje przebudowany na okazały pałac. Z pięknego tarasu wiodły schody do parku.
W
parku znaleźć można staw i legendarne źródełko przy którym ponoć zatrzymała się
św. Jadwiga podczas jednej ze swojej podróży po Śląsku. Na jej cześć źródełko
nazwano jej imieniem. Okoliczni mieszkańcy wierzą że źródełko ma moc
uzdrawiania, - ale miejsce to wygląda na dość zapomniane. W parku znajdziemy
także groby członków rodziny von Teichmann - Logisch. Baron Gotfryd ożenił się
wbrew woli matki z aktorką Krystyną Duschanek. Ponoć po ślubie w ciągu jednej
nocy w pałacu wyrosła ściana dzieląca pałac na dwie części. Baronowa wraz z
synem Keilem mieszka do dziś (tj. 1998 rok) w Niemczech, zaś hrabia Gotfryd
zmarł w 1944 roku, a pochowany został w pałacowym parku. Po wojnie pałac
przejęło Państwowe Gospodarstwo Rolne, a w samym pałacu mieściła się
administracja i magazyny zbożowe. Z zabytkowego wystroju ocalały jedynie dwa
kominki, stiuki w sali balowej, i resztki boazerii.
Źródło - zamki.man.opole.pl
![]()