Propozycje pielgrzymek lub wycieczek w czasie wakacyjnego odpoczynku

Szlakiem drewnianych kościółków na Opolszczyźnie

 

PTTKWszystkie informacje i zdjęcia pochodzą z ulotki reklamowej PTTK Odział w Opolu, ul. Krakowska 15/17, z pozycji książkowych dotyczących drewnianych kościółków województwa opolskiego (bibliografia):

  1. Alojzy Wierzgoń - "Kościoły drewniane na Śląsku Opolskim" (Wydawnictwo świętego Krzyża, Opole 1995)

  2. Alojzy Wierzgoń - "Kościoły i kościółki drewniane na Śląsku Opolskim" (Opolskie Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe, Opole 1989)

  3. Józef Matuszczak - "Kościoły drewniane na Śląsku" (Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1975)

  4. "Krajoznawca Górnośląski", numer 15, 

internetowych stron powiatów województwa opolskiego oraz z poniższych stron www:

              Szlakiem drewnianych kościołów

              Kościoły drewniane w Polsce  i  kościoły drewniane na Opolszczyźnie 

              Trasy rowerowe

              Wirtualny przewodnik po województwie opolskim

 

BALDWINOWICE (powiat namysłowski, gmina Namysłów)

Kościół p.w. Świętej Trójcy z 1592 r. Prezbiterium i zakrystia murowane z ok. p. XV w. Wieżę dobudowano w 2 poł. XVII w. W latach 1583 – 1654 użytkowany przez protestantów. Wielokrotnie odnawiany: 1832, 1855, 1926 i 1936 r. Kościół drewniany konstrukcji zrębowej. Mniejsze murowane prezbiterium zamknięte prostokątnie. Orientowany. Dach dwukalenicowy. Wieża konstrukcji słupowej od frontu, osadzona na dużej kruchcie. Zwieńczona ośmiobocznym dachem namiotowym. Ołtarz główny barokowy z późnogotyckim tryptykiem z lat 1520 – 30. Późnorenesansowa ambona z przeł. XV i XVII w. Zachowane epitafia z XVII w.

 

fot. Jacek Ramus

 

BABORÓW (powiat głubczycki, gmina Baborów)

Barokowy kościół pod wezwaniem świętego Józefa z początków XVIII wieku (1702), założony przez proboszcza Szymona P. Motłocha. Wybudowany na planie krzyża odmiany greckiej. Polichromie barokowe.

BĄKÓW (powiat kluczborski, gmina Kluczbork)

Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny wybudowany na przełomie XV i XVI wieku. Począwszy od roku 1550 protestancki, a od 1945 rzymskokatolicki. Zbudowany wzdłuż osi wschód-zachód, konstrukcji zrębowej. Wewnątrz szesnastowieczne polichromie ścienne odkryte przed I wojną światową (odnowa w 1913), a także wieloskrzydłowy ołtarz (późnogotycki tryptyk, ~1370 rok). Ambona z drugiej połowy XVII wieku, dzwon z 1592 roku. Poddany kolejnej odnowie w latach pięćdziesiątych minionego stulecia.  

 

Fot. Jacek Ramus

                                                         Fot. źródło - opolweb.pl

 

 

BIERDZANY (powiat opolski, gmina Turawa)

Kościół parafialny pod wezwaniem świętej Jadwigi wybudowany w XVII wieku, rozbudowany w 1711 roku. Wieża z 1930 roku. Konstrukcja obiektu sakralnego zrębowa, wyposażenie wnętrza barokowe. XVIII wieczna polichromia.

 

 

 

 

BISKUPICE (powiat kluczborski, gmina Byczyna)

Kościół filialny pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela z 1626 roku, zbudowany przez Hansa Hase na miejscu poprzedniego zniszczonego w 1588 roku. Orientowany, o ścianach utworzonych z poziomo kładzionych belek w rogach zachodzą na siebie na zakładkę. Szkieletowa wieża z 1777 roku. Wielokondygnacyjna empora, zachowane tablice chłopskie (epitafia).

 

BISKUPICE (powiat oleski, gmina Radłów)

Kościół parafialny pod wezwaniem świętej Jadwigi Śląskiej i świętego Mikołaja z 1718 roku. Ołtarz i ambona z pierwszej połowy osiemnastego stulecia. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej. Kwadratowa wieża słupowa. Otoczony cmentarzem. Budowniczym Jan Miksa.

 

 

BORKI WIELKIE (powiat oleski, gmina Olesno)

Kościół p.w. Świętych Marcina i Bartłomieja z 1679 r. Wieża z 1789 r. autorstwa budowniczego Szymona Stadko. Kościół drewniany, orientowany konstrukcji zrębowej. Mniejsze prezbiterium. Dach dwukalenicowy z wieżyczką na sygnaturkę zwieńczoną metalowym hełmem z latarnią. Duża kwadratowa wieża od frontu kryta dachem namiotowym i zwieńczona latarnią. Kościół otoczony przez zamknięte soboty.

 

Fot. Jacek Ramus

 

BOROSZÓW (powiat oleski, gmina Olesno)

Kościół filialny pod wezwaniem świętej Marii Magdaleny z 1679 roku, przebudowany w 1789r., orientowany, zrębowy. Dachy gontowe.
 

BRZEZINKI (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)

Kościół filialny p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z około 1550 roku, później rozbudowywany. Cmentarna budowla sakralna otoczona murem (daszek siodłowy) wybudowana przez Michała Koniecznego z Brzezinek. Brama cmentarna z 1754 roku i fragment ogrodzenia przeniesione do Opola (Muzeum Wsi Opolskiej). Wewnątrz gotycki trzyczęściowy rzeźbiony ołtarz (1400-1420), szesnastowieczna ambona, a także barokowa chrzcielnica. Wieża kościoła z 1725 roku.

 

 

CHOCIANOWICE (powiat kluczborski, gmina Lasowice Wlk.)

Kościół p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z 1662 roku. Cmentarna budowla sakralna, do 1959 roku pełniąca rolękościoła parafialnego, wybudowana na osi wschód-zachód. Obiekt konstrukcji zrębowej. Wewnątrz zbiór rzeźb świętych z pierwszej połowy XVIII wieku. Ołtarz główny z 1726 roku oraz osiemnastowieczne organy i chrzcielnica. Sprzęt liturgiczny do wystawiania i procesyjnego obnoszenia hostii z 1834 roku. Część wyposażenia przeniesiona do nowego kościoła parafialnego wybudowanego w latach 1957-1959.

 

 

 

CZARNOWĄSY (powiat opolski, gmina Dobrzeń Wlk.)

Kościół odpustowy p.w. Świętej Anny z lat 1684 – 88 zbudowany przez mistrza -  Christopha Mlensky'ego (Krzysztof Młeński). Odnowiony w 1772 r. Restaurowany w 2002 r. Wybudowany na wzniesieniu, otoczony cmentarzem. Kościół drewniany konstrukcji zrębowo - wieńcowej. Dwie boczne kaplice. Nawa kościoła otoczona jest sobotami. Na dachu wieżyczka na sygnaturkę z latarnią i drewnianym hełmem. Polichromia z XVIII w. Belka tęczowa z rzeźbą drewnianą z XVIII w. – Ukrzyżowanie Chrystusa. Ołtarz główny i dwa boczne, barokowe z XVII w. Ambona z ok. 1700 r. Chrzcielnica drewniana późnogotycka w kształcie kielicha. Kryte obejście kościoła na zewnątrz. Obok kościoła barokowa, kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1772 r.

Fot. Ilona Szukała

DOBRODZIEŃ (powiat oleski, gmina Dobrodzień)

Kościół cmentarny świętego Walentego prawdopodobnie z 1630 lub 1650  roku.

DOBRZEŃ WLK. (powiat opolski, gmina Dobrzeń Wlk.)

Zabytkowy kościół pątniczy p.w. Świętego Rocha z ok. 1658 r. wzniesiony dzięki staraniom Dobrzeń WielkiOjca Andrzeja z zakonu premonstratensów. Wybudowany w miejscu pochówku ofiar zarazy. Rozbudowany w 1693 r. Restaurowany na p. XX w. - wymiana gontu na łupek i w 1928 r. Gruntownie odnowiony w 1957 r. Kościół drewniany, nieorientowany konstrukcji zrębowej. Z boku kaplica Świętej Jadwigi. Dobrzeń WielkiDach pokryty łupkiem. Kościół otoczony sobotami wspartymi na drewnianych kolumienkach. Nad wejściem zewnętrzny ganek. Wyposażenie wewnątrz barokowe. Ambona z k. XVII w. Chór ze starym prospektem organowym.

 

Fot. źródło - opolweb.pl

GIERAŁCICE (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)

 Kościół ewangelicki z 1617 roku, gruntownie przebudowywany w 1694 roku, modernizowany w latach dwudziestych dziewiętnastego wieku. Obiekt sakralny wybudowany na osi wschód - zachód, konstrukcji zrębowej oraz sumikowo-łątkowej. Wieża konstrukcji słupowej. Wewnątrz siedemnastowieczna ambona, dzwon z 1694, a organy z 1831 roku.

 

 

 

 

 

 

GŁOGÓWEK (powiat prudnicki, gmina Głogówek)

Kościół cmentarny pod wezwaniem świętego Krzyża z 1705 roku. Obiekt sakralny konstrukcji szkieletowo-słupowej. Gruntownie przebudowywany w 1925 roku. Wewnątrz m.in. siedemnastowieczne rzeźby. Dach pokryty gontem.

 

 

GOŁA (powiat oleski, gmina Gorzów Śl.)

Kościół fil. p.w. Św. Mikołaja, bud. w XVII/XVIII w. (płyta nagrobna Hansa v. Kuschenbohr z 1684), wieża czołowa.

 

 

 

 

GOŁKOWICE (powiat kluczborski, gmina Byczyna)

Kościół filialny, poewangelicki, pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela wybudowany w latach 1766-1767 na miejscu poprzedniego, również drewnianego. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej, orientowany (wybudowany na osi wschód-zachód) na podmurówce ceglanej. Wieża kwadratowa konstrukcji słupowej zwieńczona barokowym hełmem. Wewnątrz tryptyk z około 1500 roku MB z Dzieciątkiem i Świętymi Piotrem i Pawłem. Ołtarz (1450-1480) przeniesiony do katedry św. Krzyża w Opolu. Niedawno podjęte prace renowacyjne.

Fot. Marcin Szukała

                       Fot. Jacek Ramus

GOŚCIĘCIN (powiat kędzierzyńsko-kozielski, gmina Pawłowiczki)

Kościół odpustowy z 1661 roku p.w. świętego Bryksjusza z kaplicą wzmiankowaną w 1594 r. ,Święty ten uchodził za patrona przeciw wszelkim cierpieniom ciała i złym duchom. Jego kult został uhonorowany w herbie gminy Pawłowiczki.
Kościół zbudowany w 1661 r. z fundacji Marty i Marcina Wolffa, odnowiony w 1880 r. Wybudowany na planie krzyża, drewniany o konstrukcji zrębowej, zbudowany na podmurówce, usytuowany w polu poza wsią - przy drodze do wsi Kózki - na niewielkim wzniesieniu w otoczeniu starych drzew. W sąsiedztwie, po przeciwległej stronie kaplica z 1916 r. oraz studnia św. Bryksjusza i źródełko oraz drewniany budynek pustelni wybudowany przed 1870 rokiem, w miejscu nazywanym przez miejscową ludność "Bryksy".
 

 

GRODZISKO (powiat oleski, gmina Olesno)

Kościół p.w. Świętego Rocha z 1710 r. ufundowany przez miasto Olesno po zarazie z 1708 r. Drewniany kościół konstrukcji zrębowej. Orientowany. Mniejsze prezbiterium zamknięte trójbocznie. Boczna kaplica kryta dachem trójspadowym. Dach dwukalenicowy kryty gontem z drewnianą smukłą wieżyczką na sygnaturkę zwieńczoną hełmem ostrosłupowym. Świątynia częściowo otoczona sobotami. Belka tęczowa barokowa.

 

 

 Fot. Jacek Ramus

 

JAKUBOWICE (powiat kluczborski, gmina Byczyna)

Kościół ewangelicki pod wezwaniem Matki Boskiej Królowej Polski wybudowany w 1585 roku, konstrukcji zrębowo-słupowej, poddany odnowie w 1931 roku. Od wschodu prezbiterium zakończone trójbocznie, do niego przylega zakrystia z lożą kolatorską na piętrze, otwartą do wnętrza kościoła prostokątnym wycięciem. Nawa szersza od prezbiterium, do niej od zachodu przylega kwadratowa wieża. Ołtarz główny w stylu regencji, architektoniczny z kręconymi kolumnami, pierwotnie ambonowy.

 

JAMY (powiat oleski, gmina Gorzów Śl.)

Kościół filialny świętej Małgorzaty z 1792 roku,  (fundacja Karola Zygmunta v. Aulock, wieża czołowa (par. Kozłowice).

 

KLUCZ (powiat strzelecki, gmina Ujazd)

Kościół parafialny pod wezwaniem świętej Elżbiety Turyngyjskiej (Turyngskiej) z 1748 roku, orientowany, na zrąb. Wieża kwadratowa konstrukcji słupowej zakończona krzyżem. Dach gontowy.

 

 

 

 

 

 

 

KOLANOWICE (powiat opolski ziemski, gmina Łubniany)

Kolanowice - kościół drewnianyFilialny kościół świętej Barbary z 1678 roku pierwotnie stojący w Opolu (przed Bramą Bytomską). Kościółek wzniesiony z drewna dzięki inicjatywie franciszkanina - Adama Areba. W 1811 roku po sekularyzacji został rozebrany i sprzedany do Kolanowic (najstarsze przeniesienie kościółka drewnianego na Śląsku Opolskim). Rok później, po zmontowaniu, został poświęcony.

Wewnątrz:
- pozorne drewniane sklepienie kolebkowe
- prezbiterium
- polichromia ścian (z XVIII wieku)
- ołtarz główny z ok. 1680 roku oraz boczne (XVII-XVIII w.)
- prospekt organowy z XVIII wieku

Fot. źródło - opolweb.pl

KOMORZNO (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)

Pierwszy ewangelicki drewniany kościołek wzniesiony w 1623 roku, a na jego miejscu z zachowaniem słupowej wieży wzniesiono nowy w 1753 roku. Od 1945 roku rzymskokatolicki. Pozorne sklepienie kolebkowe, chrzcielnica barokowa, ambona późnorenesansowa, zaś ołtarz główny wczesnobarokowy z XVII w. z kolumnami o bogatej dekoracji snycerskiej. Obiekt sakralny wybudowany na osi wschód - zachód, konstrukcji wieńcowej (poziome belki wiążące się w narożnikach).

 

 

 

KOZŁOWICE (powiat oleski, gmina Gorzów Śl.)

Kościół pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela z XVII wieku.

 

KRASOWICE (powiat namysłowski, gmina Namysłów)

Kościół poewangelicki p.w. MB Częstochowskiej i Świętego Jerzego z 1620 r. Remontowany w 1852 i 1911 r. Kościół szachulcowy konstrukcji słupowo – ramowej. Orientowany, zbudowany na planie krzyża greckiego. Wszystkie ramiona kryte dachami dwuspadowymi o jednakowej wysokości. Prezbiterium zamknięte trójbocznie z delikatnym trójbocznie wybrzuszeniem. Wieża drewniana od frontu konstrukcji słupowej o zwężających się ku górze ścianach. Zwieńczona ostrosłupowym czworobocznym hełmem. Dzwon z 1657 r. odlany przez Sebastiana Goetza. Na chorągiewce data „1911”.

 

 Fot. Marcin Szukała

 

KRZYWICZYNY (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)

Kościół parafialny pod wezwaniem Trójcy Świętej wybudowany w 1623 roku przez Krzysztofa Bittnera, od 1945 roku katolicki. Wzniesiony na osi wschód - zachód, konstrukcji zrębowej z wieżą konstrukcji słupowej. Wewnątrz siedemnastowieczna chrzcielnica, ołtarz główny z około 1800 roku, organy rokokowe, a także empory.

 

 

KRZYŻOWICE (powiat brzeski, gmina Olszanka)

Kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z 1580 r. Gotyckie prezbiterium z XV w. W XVII w. we wnętrzu kościoła wybudowano drewniane empory. W 1963 odkryto polichromię w prezbiterium datowaną na lata 1418 – 28. Oczyszczono ją w latach 80 XX w. Kościół szachulcowy o nawie konstrukcji szkieletowej i gotyckim murowanym prezbiterium trójbocznie zamkniętym. Wieża drewniana od frontu o zwężających się ścianach ku górze. Zwieńczona ośmiobocznym gontowym dachem iglicowym. Dach jednokalenicowy kryty gontem. Polichromia w prezbiterium z p. XV w. przedstawia: Pokłon Trzech Króli, sceny z Ukrzyżowania, Świętego Jerzego i Oblicze Chrystusa. Późnorenesansowa ambona z 1614 r. o gotyckiej podstawie z ok. XV w. Późnobarokowa figura anioła trzymającego misę chrzcielnicy z XVIII w.

 

 

 Fot. Marcin Szukała

 

LASKOWICE (powiat kluczborski, gmina Lasowice Wlk.)

Kościół filialny pod wezwaniem świętego Wawrzyńca wybudowany w 1686 roku, data ta jest umiwszczona na belce tęczowej wspartej na ozdobnie wyrzynanych kroksztynach. Cmentarny obiekt sakralny o ścianach utworzonych za pomocą poziomo kładzionych, zachodzących w rogach na siebie belek. Wyposażenie barokowe. Wewnątrz pozorne sklepienie kolebkowe, a w nawie strop kasetonowy.Uwagę zwraca siedemnastowieczny barokowy ołtarz.

 

 

 

 

LASOWICE MAŁE (p. kluczborski, gmina Lasowice Wlk.)

Kościół filialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wzmiankowany w 1447 r., wybudowany w 1688 roku na osi wschód - zachód. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej, z wieżą typu słupowego z obwodem zmniejszającym się ku zwieńczeniu. Dawniej pod wezwaniem św. Jakuba. Wyposażenie wnętrza barokowe.

 

 

LASOWICE WIELKIE (p. kluczborski, gmina Lasowice Wlk.)

Kościół parafialny pod wezwaniem Wszystkich Świętych istniał już w 1447 r. Po jego pożarze w 1519 r. wzniesiono nowy w 1599 roku. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej, orientowany z kwadratową wieżą o szkielecie pionowych słupów, do których umocowano drewniane belki (1702). Nakryta dachem czterospadowym z wypukłym cebulastym zakończeniem, nad nawą i prezbiterium dach siodłowy. Ściany na zewnątrz pokryte gontem, od północy niskie soboty wsparte na słupach. Dzwon z pierwszej połowy XVI wieku. Początkowo protestancki, później katolicki. Wewnątrz osiemnastowieczna ambona. 

 

 

 

 

LIGOTA GÓRNA (powiat kluczborski, gmina Kluczbork)

Kaplica cmentarna, poewangelicka z 1787 r. postawiona przez cieślę Jana Kabata.  Drewniana kaplica, konstrukcji zrębowej. Orientowana, na wysokiej podmurówce. Salowa, bez wyodrębnionego prezbiterium zamknięta prostokątnie. Dach jednokalenicowy z wieżyczką osadzonej na nawie konstrukcji słupowej zwieńczona dachem namiotowym. Wewnątrz empory wsparte na bogato profilowanych słupach. Parapety z napisami dotyczącymi budowy kościoła i nazwiskami fundatorów. Barokowa ambona.

 

                                                                                                                         Fot. Jacek Ramus

MACIEJÓW (powiat kluczborski, gmina Kluczbork)

Obiekt sakralny wybudowany na początku XVI wieku (wzmiankowany już w 1446 r.). W roku 1532 przejęty przez protestantów. Orientowany, o ścianach utworzonych z poziomo kładzionych, zachodzących na siebie w rogach belek.  Początkowo z wieżą, nie zachowaną jednak do czasów współczesnych (przetrwała do 1850). Wewnątrz ołtarz z 1696 roku.

 

 

 

 

 

MALNIA (powiat krapkowicki, gmina Gogolin)

Kościół parafialny z 1804 (1801?) roku, z górnym kościołem drewnianym p.w. św. Franciszka z Asyżu przeniesionym z Kostowa w 1977 roku. Część dolna murowana, drewniana reszta powyżej. Konstrukcja zrębowa, kryty gontem.

 

 

 

 

MICHALICE (powiat namysłowski, gmina Namysłów)

Kościół p.w. Świętego Michała Archanioła z 1614 r. staraniem księdza Jerzego Brzóski (Georg Brzoska). Wieżę dobudowano w 1730 r. przez budowniczego Millera staraniem Henryka J. Chocimirskiego. Obecnie remontowany. Drewniany kościół, jednonawowy konstrukcji zrębowej. Orientowany. Mniejsze trójbocznie zamknięte prezbiterium z boczną zakrystią. Kwadratowa wieża, konstrukcji słupowej od frontu, zwieńczona barokowym, cebulastym, krytym gontem hełmem z latarnią. Dach dwukalenicowy kryty gontem. Poniżej okien kościół otoczony jest okapem – sobotami. Polichromia barokowo – ludowa z lat 1624 i 1663 nawiązująca do stylu "Biblii Pauperum” (Biblii Ubogich). Wizerunki Świętych, MB, Chrystusa, Aniołów uzupełnione motywami roślinnymi. Świątynia otoczona starym drzewostanem.  

 

 

 

 Fot. Ilona Szukała

 

MIECHOWA (powiat kluczborski, gmina Byczyna)

Kościół filialny pod wezwaniem świętego Jacka wybudowany w 1529 roku jako kaplica, w 1628 r. przebudowany, rozplanowany na osi wschód - zachód. Obiekt sakralny o ścianach utworzonych za poziomo poziomo kładzionych, zachodzących w rogach na siebie belek. Wyposażenie jednolite z 1628 r. Ołtarz architektoniczny z obrazem Sądu Ostatecznego malowanego na desce, w predelli scena z Ostatniej Wieczerzy. Ambona o równie bogatej dekoracji architektonicznej z postaciami świętych Piotra i Pawła oraz czterech Ewangelistów. Przebudowywany w XVII wieku, odnawiany w latach 1753, 1911 oraz 1958. Poewangelicki.

 

 

MIEJSCE ODRZAŃSKIE (powiat kędzierzyńsko-kozielski, gmina Cisek)

Kościół filialny pod wezwaniem Trójcy Świętej z 1770 roku, wzniesiony na miejscu starego - piętnastowiecznego (data nad głównym wejściem do obiektu sakralnego). Wykonany dzięki cieśli - Henrykowi Henschelowi z Koźla. Konstrukcja słupowo-zrębowa. Brak charakterystycznej słupowej wieży, dzwon z 1511 roku. Otoczony cmentarzem.

 

 

 

NASALE (powiat kluczborski, gmina Byczyna)

Kościół ewangelicki, początkowo katolicki (pod wezwaniem świętego Wawrzyńca), przeniesiony najprawdopodobniej w 1939 roku ze Zdziechowic (powiat oleski, gmina Gorzów Śląski). Wybudowany w XVI, przebudowywany w 1730 r. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej, prezbiterium skierowane ku wschodowi, na podmurowaniu z cegły. W głównym ołtarzu obraz Ecce Homo z II poł. XIX w. Organy rokokowe. 

Kościół nie został zmontowany w całości. Złożono tylko jego część główną. Drewniane elementy wieży kościelnej zostały spalone. - W kościele nie ma żadnych zabytkowych elementów, ponieważ wszystko, co cenne, zostało wywiezione (...) Zostały tylko stare ławki, a ołtarz przywieziony został z drewnianego kościółka w Kostowie
*.

* Cyt. za - Nowa Trybuna Opolska (09.01.2004, "Coraz dalej do miasta")

 

 

 

 

 

 

 

OBÓRKI (powiat brzeski, gmina Olszanka)

XVI-wieczny kościół ewangelicki pod wezwaniem św. apostołów Piotra i Pawła ze szkieletową wieżą przebudowywaną w 1755 roku. Wewnątrz stropowe polichromie z 1685 roku (motywem rozeta oraz roślina), szesnastowieczna chrzcielnica. Otoczony murem z kamienia polnego (XV-XVI wiek).

 

                                                                                                                                   Fot. Jacek Ramus

 

OCHODZE (powiat opolski ziemski, gmina Komprachcice)

Kościół pod wezwaniem świętego Marcina wybudowany w 1702 roku, przeniesioOchodze - zabytkowy kościółny do wioski z Komprachcic w 1941 roku. Ufundowany przez rodzinę angielskich arystokratów. Typowa wieża kwadratowa, murowana podbudowa obiektu sakralnego. Od 1960 druga patronka - Matka Boża Królowa Świata. Obok kaplica świętej Anny.

 

 

 

OLESNO (powiat oleski, gmina Olesno)

Kościół odpustowy pod wezwaniem świętej Anny z 1518 roku (najstarsza część). O Kliknij tu! Aby zobaczyć Kościół św. Anny w powiększeniu.konstrukcji zrębowej, na podmurowaniu. Składa się z dwóch części: prostokątnego kościoła z 1518 roku i części centralnej, gwiaździstej, dobudowanej w latach 1668 - 70 przez mistrza ciesielskiego Marcina Snopka z Gliwic. Stanowi je pięć kaplic i przejście łączące je z kościołem wcześniejszym. W kaplicach - cenne ołtarze barokowe z XVII i XVIII w., późnorenesansowy z pocz. XVII w. i regencyjny z pocz. XVIII w. W prezbiterium ołtarz główny z późnogotyckim tryptykiem z pocz. XVI w. Późnorenesansowa ambona z pocz. XVII w. W części zachodniej wieża nadbudowana nad nawą, związana konstrukcyjnie z jej więźbą dachową.


 

OLSZOWA (powiat strzelecki, gmina Ujazd)

Kościół Matki Boskiej Śnieżnej z XVII lub XVIII wieku.

OPOLE - Bierkowice (powiat opolski grodzki)

Drewniany kościół w OpoluKościół p.w. świętej Katarzyny przeniesiony do Muzeum Wsi Opolskiej z Gręboszowa (koło Namysłowa) w 1975 roku. Wybudowany w 1613 roku, początkowo protestancki, następnie katolicki. Kościół drewniany, konstrukcji zrębowo – wieńcowej, z drzewa modrzewiowego. Salowy bez wyodrębnionego prezbiterium zamknięty trójbocznie. Wieża kwadratowa od frontu zwieńczona ośmiobocznym hełmem ostrosłupowym. Dach jednokalenicowy kryty gontem. Barokowy ołtarz. Renesansowa ambona zdobiona malowidłami o motywach roślinnych. Na ścianach epitafia ewangelickie (chłopskie) z XVIII i XIX w. pochodzące z kaplicy cmentarnej w Ligocie.
 
                                                                                                             Fot. źródło - opolweb.pl

OPOLE - Półwieś (powiat opolski grodzki)

Na opolskim cmentarzu komunalnym stanie prawdopodobnie rozebrany w 1996 roku drewniany kościółek ze wsi Rogi w gminie Niemodlin. Obecnie rozłożony jest on na części i znajduje się w Muzeum Wsi Opolskiej. Koncepcja przeniesienia obiektu sakralnego do Pilic w gminie Kamieniec Ząbkowicki nie powiodła się. W Opolu będzie pełnił funkcję drugiej kaplicy cmentarnej.

Kościółek pochodzący z 1685 roku, wieża czołowa.

 

POPIELÓW (powiat opolski, gmina Popielów)

Kościół pod wezwaniem świętego Andrzeja wybudowany w 1654 roku. Na cmentarzu (przenoszony). Konstrukcja zrębowa wzmocniona słupowo.
 

                                                                                                                      Fot. źródło - opolweb.pl

PROŚLICE (powiat kluczborski, gmina Byczyna)

Kościół filialny Najświętszego Serca Pana Jezusa wybudowany prawdopodobnie w 1531 lub około 1580 roku, przebudowywany w 1772 roku, zaś wieża w 1773 r. przez Jerzego Zająca, miejscowego młynarza. Poewangelicki, wieża słupowa. Późnobarokowe wyposażenie: ambona, ołtarz, a także organy, w zakrystii zachowała się późnorenesansowa szafka o bogatej dekoracji płycinowej i intarsjowanej. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej.

 

 

 

PRZEWÓZ (powiat kędzierzyńsko-kozielski, gmina Cisek)

Kościół filialny pod wezwaniem świętego Judy Tadeusza z 1559 roku, przeniesiony z Gierałcic w 1937 roku. Wieża w jednej trzeciej murowana, reszta drewniana.

 

 

RADAWIE (powiat oleski, gmina Zębowice)

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z XVIII wieku. Wieżowy.

 

 

 

 

RADOMIEROWICE (powiat opolski, gmina Murów)

Kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z 1790 roku. Obiekt konstrukcji szkieletowej.

RADOSZOWY (powiat kędzierzyńsko-kozielski, gmina Pawłowiczki)

Kościół parafialny pod wezwaniem świętej Jadwigi z 1730 roku, odnowiony w 1890 i powiększony w 1929 roku. Ściany utworzone za pomocą poziomo kładzionych belek zachodzących na siebie w rogach dzięki odpowiednim wycięciom. Wieża konstrukcji słupowej.

 

 

 

 

 

 

ROŻNÓW (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)

Kościół filialny pod wezwaniem świętej Trójcy wybudowany w 1376 r. w 1530 r. przejęty przez protestantów. Obecny kościół pochodzi z 1788 roku, odnawiany w 1930. Od 1945 roku katolicki. Obiekt sakralny orientowany, konstrukcji zrębowej z wieżą typu słupowego, na podmurowaniu z cegły. Dzwon z 1532 roku. Wnętrze nakryte jest stropem płaskim z kasetami. W ołtarzu głównym piętnastowieczny tryptyk gotycki, chrzcielnica z około 1700 roku, epitafium drewniane z początku XVIII wieku. Obok kościoła zachował się nagrobek wystawiony w 1780 r. przez generała majora Karola Adolfa Augusta v. Eben u. Brunnen, murowany z cegły w wyjątkowym kształcie  piramidy.

 

SMARCHOWICE ŚL. (powiat namysłowski, gmina Namysłów)

Kościół filialny pod wezwaniem świętego Krzyża (XVII wiek)

SOWCZYCE (powiat oleski, gmina Olesno)

Kościół p.w. Świętego Antoniego Padewskiego z 1586 r. zbudowany w Łomnicy. W 1917 r. przeniesiony w obecne miejsce. Drewniany kościół. Stromy dach jednokalenicowy kryty gontem z małą kwadratową drewnianą wieżyczką na sygnaturkę z daszkiem namiotowym.

 

 

 Fot. Jacek Ramus

 

STARE OLESNO (powiat oleski, gmina Olesno)

Kościół pod wezwaniem świętej Marii Magdaleny (1680) o konstrukcji zrębowej podbitej gontem. Ołtarz posoborowy z płaskorzeźbą Ostatniej Wieczerzy i nowoczesna ambona.

 

 

STRZELCE OPOLSKIE (powiat strzelecki, gmina Strzelce Op.)

Drewniany kościół - Strzelce OpolskieKościół cmentarny pod wezwaniem świętej Barbary wzmiankowany już w 1505 roku. Obecny wybudowany w 1690 roku przez cieślę Jana Brixi. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej, położony na cmentarzu. Odnowiony w 1720 oraz 1970 roku.

                                                                                                           Fot. źródło - opolweb.pl

SZCZEPANEK (powiat strzelecki, gmina Jemielnica)

Kościół filialny Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Jadwigi z 1668 roku, z wieżą z 1707 r., przeniesiony z Polskiej Nowej Wsi pod Opolem w 1950 (60-62?) roku.

 

 

 

 

ŚWINIARY WLK. (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)

Kościół filialny pod wezwaniem świętego Bartłomieja zbudowany w 1762 roku. Ściany obiektu sakralnego utworzone z poziomo kładzionych belek zachodzących w rogach na siebie. Wieża konstrukcji słupowej, dzwon z 1622 roku. Ołtarz z 1698 roku, ambona z końca XVII wieku.

 

 

 

 

 

USZYCE (powiat oleski, gmina Gorzów Śl.)

Kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z pierwszej połowy XVI wieku.

 

 

 

WACHÓW (powiat oleski, gmina Olesno)

Kościół p.w. Świętego Wawrzyńca z 1706 r. Restaurowany w 1907 r. Drewniany kościół konstrukcji zrębowej. Orientowany. Mniejsze prezbiterium trójbocznie zamknięte. Wieża od frontu z pochyłymi ścianami ku górze zwieńczona czworobocznym hełmem. Dach dwukalenicowy kryty gontem. Kościół częściowo otoczony sobotami.

 

 

 Fot. Jacek Ramus

WĘDRYNIA (powiat kluczborski, gmina Lasowice Wlk.)

Kościół filialny pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela zbudowany na przełomie XVII/XVIII wieku i słupową wieżą dobudowaną w roku 1818. Obiekt sakralny, którego ściany utworzone są z poziomo kładzionych belek zachodzących na siebie w rogach dzięki odpowiednim wycięciom, o malowniczych połaciach dachu, wzbogaconych nad nawą sześcioboczną wieżyczką na sygnaturkę, nakrytą baniastym hełmem. Ołtarz z osiemnastego wieku.

 

 

 

WIERZBICA DOLNA (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)

Kościół filialny pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego z 1688 roku, zrekonstruowany w 1939. Wieża z 1688 roku konstrukcji słupowej. Obiekt sakralny konstrukcji zrębowej. Ołtarz z pierwszej połowy XVIII wieku. Na północnej ścianie nawy siedemnastowieczny fragment polichromii (scena Sądu Ostatecznego), przeniesiona ze stropu. Poewangelicki.

 

 

WIERZBICA GÓRNA (powiat kluczborski, gmina Wołczyn)

Kościół filialny pod wezwaniem świętego Jacka z 1722 roku konstrukcji szkieletowej. Prezbiterium skierowane ku wschodowi, wieża kwadratowa, kryty gontem. Dzwony z szesnastego stulecia (1520, 1544). Późnobarokowy ambonowy ołtarz główny z 1729 roku, osiemnastowieczne organy, drewniane epitafia (najstarsze z 1641 roku).

 

 

 

 

WOSKOWICE MAŁE (powiat namysłowski, gmina Namysłów)

Kościół parafialny pod wezwaniem świętego Wawrzyńca (1711 rok).

ZAKRZÓW TURAWSKI (powiat opolski, gmina Turawa)

Kościół filialny pod wezwaniem świętych apostołów Piotra i Pawła z 1759 roku. Konstrukcji zrębowej, orientowany, soboty całkowite, wieża konstrukcji słupowej. Budowniczym Florian Kowalczyk z Jełowej.

 

ZIMNA WÓDKA (powiat strzelecki, gmina Ujazd)

Kościół filialny świętej Marii Magdaleny wybudowany prawdopodobnie w XVI wieku. Obecny po przebudowie z 1748. Typowa konstrukcja zrębowa, wieża konstrukcji słupowej.

 

 

 

 

 

 

 Pałace i zamki na Opolszczyźnie

 

Teksty i zdjęcia opracowano na podstawie:

 Zamki Dolnego Śląska

Zamki i Pałace Opolszczyzny

 Wirtualny przewodnik po województwie opolskim

 

ZAMEK PIASTÓW ŚLĄSKICH W BRZEGU

ZamekZamek pierwszy raz wzmiankowany w 1235 roku. Zniszczony w 1741 roku, po II wojnie światowej remontowany (66-90). Zachowana wieża bramna z portalem przedstawiającym popiersia książąt i królów piastowskich. Obecnie w zamku mieści się Muzeum Piastów Śląskich.Zamek

 

                                                Źródło - opolweb.pl

Źródło - Marek Borkowski

ZAMEK PRÓSZKOWSKICH W BIAŁEJ

Zamek wybudowany w XVI wieku, przebudowywany w XVII. Trójskrzydłowy z wieżą czteroboczna. W pobliżu zachowany fragment murów obronnych.





                                                                                        Źródło - opolweb.pl

 

 

 ZAMEK OPPERSDORFÓW W GŁOGÓWKU

Obecny zamek wybudowany w XVI wieku na miejscu starego rozebranego w ~ 1561 roku. W latach 1584-1606 dobudowano trzy narożne wieże. W zamku, w dniach najazdu szwedzkiego na Polskę, przebywał Jan Kazimierz - król Polski. Przed zamkiem pamiątkowy pomnik poświęcony temu wydarzeniu. Na dziedzińcu zachowana, mniej więcej w połowie cylindryczna wieża.

 

 

 

                                                                                                 Źródło - opolweb.pl

 

 ZAMEK PIASTOWSKI W OPOLU

Zamek Piastowski - widok ze wschoduBudowa zamku na Ostrówku rozpoczęła się przed 1228 rokiem z inicjatywy księcia Kazimierza I. Rezydencja książąt opolsko-raciborskich była świadkiem wielu wydarzeń historycznych. Po roku 1532, czyli po śmierci ostatniego opolskiego Piasta - Jana Dobrego - przestała już pełnić tak ważną rolę, zaczęła podupadać w ruinę. Dopiero w latach 50 i 60 XVI wieku odnową i odbudową zajął się starosta opolski - Jan Oppersdorf. W 1615 roku zamek zniszczył straszny pożar, który objął swoimi ramionami także całe miasto Opole. Naprawa szkód wyrządzonych przez kataklizm trwała długo. W pierwszej połowie XIX wieku zniesiono fortyfikacje, zniwelowany został także teren wokół zamku. W 1860 roku zamek zaadaptowano na biura rejencji polskiej. 
W latach 1904-1906 wzniesiono nowe trzypiętrowe skrzydło w stylu neorenesansowym. Jednak w latach 1928-1929 zamek rozebrano, a na jego miejscu wybudowano nowy biurowiec.
                                                                                                                             
Niemcy ocalili jedynie cylindryczną wieżę obronną, która stoi po dziś. Mury wieży w dolnych partiach mają około 3 metry grubości. Warto dodać, że wejście do wieży znajdowało się kiedyś, nie na dole, ale wysoko nad ziemią. Jest ona doskonałym punktem widokowym na Opole. Można z niej zobaczyć między innymi: opolską Wenecję, starówkę, ratusz, wieże kościołów, amfiteatr, a także wiele innych równie ciekawych turystycznie obiektów.

Fot. źródło - opolweb.pl

 

WIEŻA PIASTOWSKA W OPOLUZamek Piastowski na starej pocztówce

Wieża Zamku Piastowskiego. Wzniesiona pod koniec XIII wieku, wybudowana została w stylu gotyckim (cegła). 

        Wieża Piastowska na starej pocztówce, w oddali Kościół Franciszkanów                        Wieża Piastowska obecnie                       Źródło - opolweb.pl

ZAMEK NA GÓRCE W OPOLU

Zamek Górny, wieża zamkowa, wieża górnaPierwsza wzmianka o Zamku na Górce pojawia się w roku 1387 - przekaz ten mówi o murowanej izbie w jego wieży. Jego powstanie datuje się najprawdopodobniej na lata 1382-1387 - nie jest jednak wykluczone jego wcześniejsze wybudowanie. Sam zamek wzniesiono głównie dla zabezpieczenia Opola od strony wschodniej. Zamieszkiwało go wiele znanych osobistości, między innymi: Władysław II Opolczyk, księżna Ofka, Jan Kropidło, a także książę Bolko IV. Pod koniec XIV wieku, lub na początku XV zamek został otoczony fosą, dobudowano ponadto zewnętrzne mury. Jednak on sam nie ostał się długo. Po ponad 200 latach strawił go straszny pożar (1615). 
                                                                                                                             

Nie remontowano go już później, dlatego też nie nadawał się on już do użytku. Cegłę z jego rozbiórki otrzymali między innymi miejscowi garncarze. W 1668 r. Jezuici wznieśli nawet z resztek owego materiału kościółek przy bramie Gosławickiej. Obecnie jedyną pozostałością po zamku jest kwadratowa wieża, włączona pod koniec XIX wieku w obręb budynku gimnazjalnego, a także skromny fragment muru obronnego (gotyk). A skoro już jesteśmy przy gimnazjum to dodajmy, że w 1881 r. (czyli przed wchłonięciem wieży przez szkołę) uczęszczał do niego Jan Kasprowicz. Nie uczył się jednak w nim zbyt długo - po kilku miesiącach został dyscyplinarnie usunięty za posługiwanie się językiem polskim.

Źródło - opolweb.pl

 

ZAMEK BISKUPÓW WROCŁAWSKICH W OTMUCHOWIE

Zamek wybudowany prawdopodobnie w XIII wieku, siedziba biskupów wrocławskich, pod koniec XVI wieku przebudowany w stylu renesansowym i następnie w stylu barokowym (1625-65 oraz 1683-1732). Zniszczony w czasie wojny trzydziestoletniej, później częściowo odbudowany. Obecnie siedziba hotelu.




                                                                                                             Źródło - opolweb.pl

 

ZAMEK W PRUDNIKU

Jedyną pozostałością po zamku wybudowanym w XIII wieku przez Woka z Rożemberka jest ponad dwudziestometrowa cylindryczna wieża, zwana od jego imienia Wieżą Woka. Zamek, który spłonął na początku XIX wieku, rozebrano w 1844 roku.
 

                                                   Źródło - opolweb.pl

 

ZAMEK PIASTÓW W STRZELCACH OPOLSKICH

Zamek wybudowany pod koniec XII wieku, w latach 1562-1595 przebudowywany w stylu renesansowym. Zniszczony w czasie II wojny światowej. Do chwili obecnej zachowane ruiny, w tym wieżyczka.


                                                                                                     Źródło - opolweb.pl

 

ZAMEK PRÓSZKOWSKICH W ZIMNICACH MAŁYCH (powiat opolski ziemski)

Zamek Prószkowskich wybudowany prawdopodobnie w XV-XVI stuleciu. Położony na wysokim wzniesieniu, na lewym brzegu Odry. W XIX wieku zamieniony na spichlerz.


                                                                                              Źródło - opolweb.pl

 

ZAMEK W KARŁOWICACH

Nizinny zamek został wzniesiony nad rzeką Stobrawą przed 1350 rokiem w celu obrony wschodniej granicy księstwa wrocławskiego. Należał on w XIV wieku do rodziny Tschammerów, a od 1440 roku do rodziny Beesów. Zbudowany był na planie czworoboku, kształtem zbliżonego do trapezu, otoczony fosą i murami obwodowymi. Obok bramy wjazdowej znajdowała się cylindryczna wieża, podwyższona w wieku XVI. Zamek był kilkakrotnie przebudowywany. W roku 1565 został kupiony przez księcia brzeskiego. W wieku XVII został przebudowany na siedzibę dla zarządcy dóbr. Został nieznacznie zniszczony w 1945 roku przez pożar, wkrótce został odbudowany, jest własnością prywatną.

Źródło - Marek Borkowski

 

ZAMEK W NAMYSŁOWIE

Zamek został wzniesiony około 1360 roku na miejscu wcześniejszego grodu książąt oleśnickich, po przejęciu miasta przez czeskich Luksemburgów. Była to mała, bezwieżowa budowla zbudowana z cegły na kamiennej podmurówce na planie nieregularnym, otoczona murami obwodowymi i fosą. Przy północnej części murów wybudowano piętrowy budynek mieszkalny. W 1428 roku zamek był bezskutecznie oblegany przez powstańców husyckich. W roku 1489 roku założono od strony miasta mały dziedziniec z budynkiem bramnym. W 1533 roku zamek zakupiła wrocławska rada miejska. Z inicjatywy rajców w latach 1533-40 zamek rozbudowano. Przebudowano wówczas stary budynek mieszkalny, a w części północno-zachodniej wybudowano nowy, powstały również nowe budynki gospodarcze. W 1658 roku zamek został zniszczony przez pożar, po którym został odbudowany. W 1703 roku zamek kupił krzyżacki zakon joanitów, urządzając w nim swoją komandorię. Został zniszczony w 1741 roku przez wojska pruskie podczas wojny siedmioletniej. W 1771 joanici wznieśli przy południowym murze kolejne skrzydło zamku, tak że powstało trójskrzydłowe założenie zamknięte od wschodniej strony murem obwodowym z bramą. Po sekularyzacji dóbr kościelnych w 1810 roku zamek został własnością państwa, a w 1830 roku przeszedł w ręce prywatne. W 1895 roku zamek stał się własnością browaru Haselbach. Obecnie w zamku mieści się muzeum.

Źródło - Marek Borkowski

ZAMEK KSIĄŻĄT NIEMODLIŃSKICH

Zespół zamkowy usytuowany jest przy wschodniej części wydłużonego rynku, na niewielkim wzniesieniu od wschodu i ku rzece Scinawie. Złożony z kompleksu budynków (zamek, budynek bramny, oficyna i dawne stajnie, most). Otoczony parkiem założonym na miejscu dawnej fosy. Od strony rynku budynek bramny zamykający dziedziniec gospodarczy. Od północnego zachodu - folwark. Zamek wzniesiony został około roku 1313 przez Bolesława Niemodlińskiego na miejscu dawnego grodu kasztelańskiego. Po pożarze w roku 1552 i przebudowach w latach 1573-1577, 1589-1592, 1610, 1788 oraz w II połowie XIX wieku zachował kształt półnorenesansowy z przekształceniami półnobarokowymi. Kaplica zamkowa została wzniesiona w roku 1610 w północnym skrzydle zamku. W latach 1869 - 1876 następuje przebudowa w duchu neogotyckim dokonana przez Karla Piepera z Drezna i Commensa z Dusseldorfu. Kaplica zamkowa charakter neogotycki zachowała do dnia dzisiejszego. W podziemiach kaplicy istnieje krypta grobowa, a w niej 5 sarkofagów. W zamku od zachodniej strony wyraźnie jest zaznaczona wieża bramna. Wewnątrz znajduje się dziedziniec z zamurowanymi arkadami. Wnętrza zamku zachowują częściowo dawne wyposażenie: portale półnobarokowe, sklepienia kolebkowe, kolebkowo-krzyżowe lub z lunetami, resztki kominów i stiuków rokokowych. Most z I połowy XVIII wieku, półnobarokowy z kamiennymi figurami św. Floriana, św. Jana Chrzciciela, św. Jana Nepomucena, św. Antoniego. Park z II połowy XIX wieku, krajobrazowy o nieregularnym kształcie, od strony południowej, tj. wjazdu do miasta ogrodzony murem z dwiema bramkami i basztkami z zamurowanymi kluczowymi strzelnicami. Zamek w Niemodlinie pomimo barokowej i klasycystycznej przebudowy nosi cechy okazałej renesansowej rezydencji. W zamku przetrwały relikty gotyckie zatarte przez późniejsze przebudowy. Widoczny jest styl barokowy i klasycystyczny jednak renesans wycisnął niezatarte piętno na tej monumentalnej, reprezentacyjnej budowli. W zamku po wojnie do 1972 roku mieściło się Liceum Ogólnokształcące im. B. Chrobrego (jedno z pierwszych na Opolszczyźnie, 8 czerwca 1996 "Niemodliński Chrobry" obchodził swoje 50-lecie). Od 1972-1985 instytucje użyteczności publicznej, 1986-1989 Wojewódzki Zarząd Zakładów Karnych w Opolu, od 1990 zamek znajduje się w rękach prywatnych, jest w trakcie renowacji.

Źródło - zamki.man.opole.pl

 

ZAMEK ROGOYSKICH  W ROGOWIE OPOLSKIM

Według tradycji Rogów należał w XIII wieku do zakonu Templariuszy, którzy w tym miejscu lub jego pobliżu zbudowali zamek myśliwski podlegający głównej ich siedzibie w niedalekim Otmęcie. Miejscowa legenda mówi o podziemnym przejściu łączącym oba zamki. Brak jednak jest potwierdzenia pobytu templariuszy w tych stronach.
Zamek położony jest na wysokim brzegu dawnego koryta Odry. Miał on za zadanie bronić przeprawy przez Odrę oraz kontrolować żeglugę na rzece. Od strony południowej i wschodniej otoczony był wodami Odry, zaś od strony północnej i zachodniej (obecnie parku) otaczała zamek fosa z wodą. Jeszcze i obecnie na dziedziniec zamku można wjechać tylko przez most na dawnej fosie. Nie wiadomo kiedy został wybudowany pierwszy zamek. Prawdopodobnie już w XIII w. istniały jakieś budynki o charakterze obronnym. Badania archeologiczne prowadzone przez dwa sezony na dziedzińcu zamku odkryły pod powierzchnią całą sieć murów, z których części przeznaczenia nie można było określić. Wykopy archeologiczne sięgały 4 metry w głąb i nie zostały zakończone. Stwierdzono że obecny dziedziniec znajduje się na gruzowisku starych budowli, ale najwcześniejsze zabytki znalezione w czasie badań pochodzą dopiero z XIV w. Możliwe że stary zamek zbudowany był ok. 100 m. Na zachód, w parku, w miejscu które miejscowa ludność nazywa "starym zamkiem", i gdzie widoczne są ślady starych murów. Obok tego miejsca, przez środek obecnego parku przechodził najstarszy trakt z Opola do Krapkowic i dalej na Racibórz, nazwany przez mieszkańców wsi "czarną drogą". Pierwszą informację w dokumentach o istnieniu zamku spotykamy w akcie sprzedaży Rogowa z 1393 roku. Dokument ten, jako przedmiot transakcji wymienia "dom" i wieś położoną przed tym domem, następnie m.in. "rowy wodne" (prawdopodobnie fosy) i cło na Odrze. "Dom w tym akcie wymieniony jest na pierwszym miejscu, a więc był najważniejszym przedmiotem transakcji. Był już murowany i miał charakter obronny. Przebudowa lub odbudowa zamku nastąpiła w ciągu XV wieku, kiedy właścicielem rogowa byli Beessowie. Obecny wygląd zamek otrzymał w pierwszych latach XVII wieku (z wyjątkiem skrzydła północnego odbudowanego na przełomie XVIII/XIX wieku.), ale zachowały się w nim elementy wcześniejszych budowli. Najstarsza zachowana część zamku - to parter skrzydła wschodniego, obecnie biblioteka wiejska. Pochodzi z XIV w. , a więc jest to prawdopodobnie ów "dom" Herferta Pause wymieniony w dokumencie z 1393 roku.. W XV wieku, kiedy właścicielem Rogowa był pisarz książęcy Otto Beess, odbudowano skrzydło południowe oraz łączącą obydwa skrzydła wieżę środkową. Następni właściciele Rogowa Rogoyscy rozpoczęli dalszą rozbudowę . Około 1620 roku do obu skrzydeł zamku dobudowano krużganki oraz wybudowano wieżę wschodnią. Na przełomie XVIII i XIX wieku hr. Kurt Haugwitz odbudował skrzydło północne z piękną klasycystyczną elewacją od strony folwarku. Ta część zamku zbudowana została na gruzowisku jakiejś starszej budowli (średniowiecznej?), o czym świadczy artykuł umieszczony w tym czasie w prasie wrocławskiej oraz drugi poziom piwnic i średniowieczna studnia wewnątrz nich. Piwnice zbudowane są z obrobionych starych ciosów kamiennych a ich plan nie pokrywa się z planem budowli. Pod koniec XIX wieku nastąpiła dalsza zmiana wyglądu zamku, zamurowano krużganki umieszczając w nich okna oraz zmieniono zwieńczenia szczytów w stylu neogotyckim. Po II wojnie światowej zamek przejął miejscowy PGR. Mieściły się w nim magazyny zbożowe, świetlica, przedszkole i w szybkim tempie uległ niszczeniu. W roku 1965 ruinę zamku przejęła Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Opolu z Przeznaczeniem na zbiory specjalne. Odbudowa trwała ponad 10 lat i pod koniec lat 70-tych zamek został oddany do użytku. Na parterze, który jest udostępniony zwiedzającym znajduje się biblioteka wiejska, sala konferencyjna tzw. "kominkowa" oraz w salach skrzydła północnego wystawa przedstawiająca historię książki. Na piętrach znajdują się zbiory biblioteczne Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej.

Źródło - zamki.man.opole.pl

 

PAŁAC RODU ODROWĄŻÓW W KAMIENIU ŚLĄSKIM

Pałac w Kamieniu Śląskim wraz z dobrami w wyniku dziedziczenia i koligacji małżeńskich należał kolejno do różnych śląskich rodów szlacheckich. W XII wieku należał do rodu Odrowążów. Od XVI wieku stawał się własnością rodu Strzałów, Rokowskych, Larischów i Strachwitzów. W roku 1945 obiekt został upaństwowiony i zamieniony na dom dziecka. Po rozbudowaniu pobliskiego lotniska zamek w latach 50-tych zamieniono w obiekt wojskowy. Po pożarze w 1973 r. zabudowania pałacowe oraz kaplica św. Jacka uległy całkowitej dewastacji i ruinie. Po przekazaniu zabytkowego obiektu władzom cywilnym Wojewódzki Konserwator rozpoczął jego odbudowę. Z braku środków finansowych prace wstrzymano i bezskutecznie usiłowano sprzedać cały zabytkowy kompleks. Dopiero w 1990 r., na wniosek władz wojewódzkich, a przede wszystkim ze względu na kaplicę, odbudowy podjęła się diecezja opolska. W tym roku częściowo odbudowano oficynę i ruiny pałacu (bez dachu i wieży) wraz z parkiem zakupiła Kuria Diecezjalna w Opolu.

Obecna bryła pałacu pochodzi z czasów rozbudowy obiektu w XVII i XVIII wieku. Późnobarokowy kształt budowli uległ znacznej przebudowie w latach 1858 i 1891. W wieży na piętrze mieści się kaplica, dostępna zewnętrznymi, dwubiegowymi schodami. Kaplice przebudowano z pokoju, w którym według tradycji miał narodzić się św. Jacek. Dokonano tego w roku 1701, z polecenia baronowej Magdaleny von Larisch, z domu Kotulińska, a dokończył budowy jej syn Karol Ludwik Jacek von Larisch w 1774 r. Kaplicę bardzo hojnie wyposażyła w latach 1779-1799 kolejna pani na Kamieniu baronowa Zofia von Larisch, z domu von Strachwitz. Prace restauracyjne przeprowadzono również w latach 1841-1856. Z dawnego wyposażenia wnętrza pałacu i kaplicy nie zachowało się nic do naszych czasów.
Obecny barokowy ołtarz pochodzi z pałacu w Siestrzechowicach.

 

PAŁAC W LEWINIE BRZESKIM (powiat brzeski)

Barokowy pałac zbudowany w 1722 roku przez Leopolda von Bees na miejscu poprzedniej rezydencji spalonej w 1666 roku. Odnowiony w 1860 roku i ponownie zniszczony w 1955 roku. Piętrowy na piwnicach sklepionych kolebkowo. Wzniesiony na rzucie prostokąta, z dwoma prostopadłymi skrzydłami. Przed frontem pałacu prostokątny dziedziniec otoczony murem z XVIII wieku z trzema bramami i półkoliście zamkniętymi arkadami. Ostatnio gruntownie wyremontowany.

 

 

 Fot. źródło - opolweb.pl

 

 

PAŁAC RODZINY VON THIELE WINCKLER W MOSZNEJ (powiat krapkowicki)

 

"Jedni mówią kicz, inni Disneylend, a jeszcze inni sen pijanego cukiernika"

Jak głosi legenda na miejscu obecnego pałacu lub w najbliższym jego obrębie miał się znajdować zamek templariuszy. Na korzyść tej legendy przemawiają odkryte w ogrodzie warzywnym fragmenty prawdopodobnie zamkowej piwnicy. Wiąże się z tym przypuszczenie iż budowla ta była zamkiem templariuszy, a podziemne przejście łączyło ją z pobliskim zamkiem Templariuszy w Chrzelicach. Innym dowodem na istnienie jakieś budowli na miejscu obecnego pałacu są odkrywki ziemne dokonane w czasie rozbudowy kotłowni po drugiej wojnie światowej. Natrafiono wówczas na ślady istnienia drewnianej palisady. Do tych dowodów zaliczyć można także odkrycie którego dokonano w latach siedemdziesiątych, podczas drążenia studni. Natrafiono wówczas na fragment średniowiecznego muru ceglastego. Badania archeologiczne przyniosły jeszcze inne ciekawe odkrycia. W miejscu nieco oddalonym od pałacu, w dzisiejszym parku odnaleziono dwa średniowieczne grodziska. Jedno z nich znajdowało się na miejscu obecnego cmentarz rodziny Thiele-Winckler.

Dzieje miejscowości Moszna

Archiwum rodowe Mosznej jest bardzo skromne. Przyczyniły się do tego liczne pożary oraz zmiany właścicieli. Nie można także zapomnieć zawieruchy wojennej podczas której zagubiono wiele dokumentów. Jedynymi pisanymi źródłami na podstawie których można odtworzyć historię Mosznej są księgi metrykalne parafii w Łączniku. Istnieją także inne źródła do których należą publikacje niemieckie. Są one na tyle wartościowe iż ich autorzy w XIX i XX wieku mieli dostęp co prawda do nielicznych ale istniejących wówczas starszych dokumentów. Do nieudokumentowanego okresu Mosznej należą legendy i podania ludowe. Do dzisiaj okres ten budzi wiele pytań i domysłów. Zalicza się do nich legenda o istnieniu na miejscu ówczesnego pałacu lub w jego okolicy zamku Templariuszy. 1309 lub 1310 - W tych latach prawdopodobnie przybyła do parafii Łącznik , do dzisiejszej wsi Moszna rodzina o nazwisku Mosce lub Moschin. 1374 i 1447 - data ta pochodzi z dokumentów biskupich w których pojawiają się nazwiska mieszkańców Mosznej. XVII w. - W tym czasie Moszna prawdopodobnie znajdowała się pod panowaniem rodziny von Skallów. 1679 - Wizytacja parafii Janowice przez opolskiego archidiakona Teofila Stephetiusa który odnotował iż właścicielem Mosznej w tym czasie był dominus Skall in Mossna. 1695 - Ostatnia właścicielka o imieniu Ursula Maria von Skall z domu Reisewitz (po drugim mężu Bayer) w testamencie z 1695 roku zapisała majątek swojemu synowi Wilhelmowi Leopoldowi von Skallowi. Ona umiera jednak dopiero w 1723 roku, a Moszna przechodzi w ręce jej kuzyna Georga Wilhelma von Reisewitza nad marszałka dworu Fryderyka Wielkiego. 1771 - Z powodu bliżej nie znanych okoliczności rodzina Resewitzów utraciła Mosznę. Co do następnych właścicieli źródła podają dwie wersje. Jedna z nich mówi iż ów majątek nabył na licytacji Heinrich Leopold von Sehrra-Tosa. Druga wersja choć mniej prawdopodobna głosi iż w XVII wieku majątek należał do rodziny Pruszkowskich, a przez małżeństwo dostał się w ręce rodziny Dietrichsteinów. Od nich posiadłość odkupił prawdopodobnie w 1764 roku Fryderyk Wielki i po włączeniu do dominum królewskiego Mosznej, Kujaw oraz jedenastu sąsiednich miejscowości przekazał wybitnemu architektowi Georgowi von Knobelsdorfowi - twórcy Sans-Souci. Trudno jednak źródła te uznać za wiarygodne, gdyż w 1764 roku Knobelsdorf nie żył już od jedenastu lat. Oba źródła są zgodne jednak co do właścicieli Mosznej pod koniec XVIII i XIX wieku. Była to rodzina von Seherr-Thossów. 1853 - Karl Gothard Seherr-Thoss - ojciec dwanaściorga dzieci sprzedał Mosznę Heinrichowi von Erdmansdorfowi. 1866 - Heinrich von Erdmansdorf sprzedaje Mosznę Hubertowi von Thielemu - Wincklerowi z Miechowic. W ten sposób moszna znalazła się w rękach rodziny Thiele-Wincklerów. Pod koniec II wojny jak "podają źródła" w nieznanych okolicznościach rodzina ta opuściła Mosznę i wyjechała w głąb Niemiec.

Pałac wybudowany na przełomie XIX i XX wieku wraz z otaczającym go ponad 200-hektarowym parkiem (m.in. 300-letnie okazy dębów).

Źródło - zamki.man.opole.pl

PAŁAC W ŁOSIOWIE, DAWNA KOMTURIA ZAKONU JOANITÓW

Łosiów już w początkach XIII wieku należał do zakonu Joanitów. Zakon ten również był nazywany kawalerami maltańskimi lub kawalerami rodezyjskimi. Zakon ten należy do jednych z najstarszych zakonów rycerskich. Oficjalna nazwa tego zakonu to: "Zakon Rycerski Świętego Jana Chrzciciela Szpitala Jerozolimskiego". Zakon swoje istnienie zapoczątkował w Jerozolimie około 1070 roku. Pod nazwą Joanici występowali już od 1083 roku. Nazwa zakonu zmieniła swoją nazwę po raz kolejny po osiedleniu się zakonu na wyspie Rodos i przyjęła nawę "Kawalerzy Rodezyjscy". W XVI wieku po przeniesieniu się na Maltę zaczęli się nazywać "Kawalerami Maltańskimi". Herb zakonu Joanitów to srebrny, równoramienny z rozwidlonym zakończeniem belek (tzw. Krzyż Maltański) na czerwonym tle tarczy. Osiem rozwidleń krzyża symbolizuje osiem błogosławieństw. Nad tarcza w klejnocie znajduje się korona książęca tzw. mitra . Obecnie zakon ten jest zakonem świeckim. Na Śląsk przybyli w drugiej połowie XII wieku, i prawdopodobnie już w tedy otrzymali Łosiów. W 1238 roku Joanici dostali zezwolenie na nadanie tej miejscowości prawa niemieckiego. Od XIII wieku istniała w Łosiowie komturia zakonu. Prawdopodobnie istniał wówczas też jakiś zamek i klasztor spełniający rolę siedziby komtura. Do komturii w Łosiowie należały miejscowości Różyna, Buszyce i Jasiona. Łosiów był w posiadaniu Joanitów do początku XIX wieku, po sekularyzacji majątek został sprzedany. Obecny pałac pochodzi z XIX wieku. Po II wojnie światowej był remontowany pod nadzorem wojewódzkiego konserwatora zabytków. Obecnie dobrym gospodarzem obiektu jest Doświadczalny Ośrodek Rolniczy.

Źródło - zamki.man.opole.pl

 

PAŁAC RODU TSCHIRSKYCH W KARCZOWIE

1750 - Schenewicz a następnie Schoenwitz bo tak przed 1945 rokiem nazywał się Karczów należał do Jerzego Henryka von Tschirsky. 1783 - W skład majątku wchodzi barokowy dwór który został zbudowany na przełomie XVII i XVIII wieku, brakuje jednak informacji o dokładnej dacie budowy.
21 czerwiec 1785 rok. - Umiera Jerzy von Tschirsy, a spadkobiercą staje się jego zaadoptowany syn Fryderyk Leonard Konrad von Tschirsky.
1791 - Fryderyk Leonard wybudował pałac i otoczył go pięknym parkiem.
1818 - właścicielem jest major von Arnstaed.
1831 - po śmierci majora von Arnstaed jego żona sprzedaje majątek hrabiemu Fryderykowi Leopoldowi Stollberg zu Stollberg. On prawdopodobnie dokonał pierwszych zmian w architekturze pałacu.
1843 - właścicielem posiadłości jest Alois Dionizy Ottow który kupił ją za 75000 talarów i przebywał w Karczowie szesnaście lat.
1859 - Właścicielem jest rentier Weber.
1862 - majątkiem zarządza pan Walter z Nysy. On to w pięknym stylu przebudował pałac który przetrwał w prawie nie zmienionym stanie do dziś.
6 maja 1890 roku. - Na licytacji za kwotę 450000 marek posiadłość nabył Fryderyk von Wichelhaus, który był już właścicielem sąsiedniego Naroka i Skarbiszowa.
1905 - dokonano ostatniej zmiany w zewnętrznej architekturze pałacu poprzez przebudowę dachu.
1927 - majątek zostaje przekazany Bernardowi von Wichelhaus, najmłodszemu synowi Fryderyka.
7 grudnia 1945 roku. - Bernard ginie pod Kriukowem i do końca II wojny światowej majątkiem zarządza jego żona, Rosemarie wspomagana przez stryja męża Ottona von Wichelhaus.
Styczeń 1945 roku. - Rosemarie opuszcza Karczów wraz z dziećmi i wyjechała do Niemiec. Po wojnie obiekt przejęła spółdzielnia rolnicza, potem PGR, a w latach sześćdziesiątych Dyrekcja Zakładu Unasienniania.
1970 - 75 Dokonano adaptacji piwnic i pomieszczeń I piętra.
Styczeń 1998 - Pałac przekazano Politechnice Opolskiej.

Źródło - zamki.man.opole.pl

 

PAŁAC RODU VON MATTICH W DĄBROWIE NIEMODLIŃSKIEJ

W XIV wieku Dąbrowa Niemodlińska należała do joannitów. 100 lat później jej właścicielem staje się ród von Mettich. Członek tego rodu Joachim von Tschetschau-Mettich był budowniczym obecnego pałacu w latach 1615-17. Ród ten swoje początki wywodzi ze starego Śląskiego rodu który w XIV wieku nazywał się "Czeczow" lub " Czechow" a następnie "Tschetschau". Zaś nazwisko Mettich związane jest z nazwą miejscowości Mettkau. Rodzina ta posiadała majątki w okolicach Prudnika i Głubczyc. Główną siedzibą linii senioralnej była Łąka Prudnicka. Następnym właścicielem Dąbrowy była rodzina von Larischów. Od 1788 roku zaś należał do Zieglerów którzy przyczynili się do powstania tu ośrodka gospodarczego dla kompleksu pozostałych swoich dóbr. Kolejnym właścicielem staje się ród Prittwitzów. Swój wygląd pałac zmienił podczas dziewiętnastowiecznej rozbudowy. Ze starej szesnastowiecznej budowli pozostawiono jedno skrzydło i wieżę wjazdową. W 1933 roku ostatni właściciele uciekają z Dąbrowy przed NSDAP. Po wojnie obiekt stał się własnością opolskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej (obecnie Uniwersytet Opolski). Obecnie trwa Kompleksowa restauracja zabytkowej budowli.

 Źródło - zamki.man.opole.pl

 

 

PAŁAC FRANKENBERGÓW W TUŁOWICACH

Nazwa Tułowice (Tillowitz) pochodzi od imienia Tilo. W XVI wieku Mikołaj Dobiszowski przekazał majątek swojemu synowi Zygmuntowi. W 1577 roku posiadłość Tułowice nabył Jan Pukler z Łagiewnik. Syn Jana Henryk ożenił się z Katarzyną von Frankenberg. W związku z tym już od tego czasu von Frankenbergowie są związani z historią posiadłości ziemskiej Tułowice. W 1630 roku Tułowice przejął biskup Olmitz Franciszek książę von Dittrischten. Po 1636 roku Tułowice łącznie z Niemodlinem stały się posiadłością Bernarda von Zierotin, który był rektorem pruskiego uniwersytetu. W 1794 roku posiadłości Tułowice w drodze spadku przeszły w ręce hrabiego Ludwika Przeschmy. Tenże sprowadził architekta i trzykrotnie powiększył pałac. W czerwcu 1835 roku hrabia von Frankenberg za 235400 talarów odzyskał posiadłość Tułowice. 19 lipca 1835 roku hrabia Ernest von Frankenberg wraz z żoną i synem Fredem zamieszkali w pałacu. Pałac był urządzony przez Ernesta von Frankenberga. W pokojach powieszono trofea myśliwskie, umieszczono też broń myśliwską, wazony greckie oraz posągi egipskie. W tym czasie wybudowano też nową wieżę i taras widokowy na park, Wybudowano marmurową ławkę, a w drzwiach umieszczono herb Frankenbergów. Po śmierci Fryderyka rządy pełnił jego syn Konrad. Rząd hitlerowski skonfiskował majątek, a pałac zakupił kupiec z Opola zmieniając go na mieszkania lokatorskie. W części pałacu w 1937 roku utworzono Ośrodek Szkoleniowy Leśny czynny od 15.1.1945 roku. Po wyzwoleniu zamek przeszedł pod opiekę Nadleśnictwa.

Źródło - zamki.man.opole.pl

 

PAŁAC WICHELHAUSÓW W NIEWODNIKACH

Pałac w Niewodnikach, gniazdo rodziny Wichelhaus, powstał w 1870 roku. Położony jest w rozległym starym parku, 10 km od Opola, pomiędzy Odrą i niewielką wsią Niewodniki. Kres świetności Pałacu przyniosła II wojna światowa, a zrujnowany budynek przez lata stał opustoszały. Obecnie Pałac jest gruntownie odrestaurowany w stylu epoki i przystosowany do potrzeb hotelowych.

 

 

DAWNY DWÓR ROGOYSKICH, NASTĘPNIE PAŁAC WALTERA VON TEICHMANN - LOGISCHEN W DĄBRÓWCE GÓRNEJ

Pierwsza wzmianka o zamku w Dąbrówce Górnej pochodzi z 1100 roku. Był to zamek obronny strzegący brodu na Odrze. Jak mówi legenda mieszkała w nim "królewna Dąbrówki". I zgodnie z tą legendą po śmierci miała być pochowana w srebrnym sarkofagu w starej części zamku.

1490 rok - Posiadłość Dąbrówka Górna zostaje zakupiona przez rodzinę Rogoyskich. Zamek zostaje zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej przez wojska protestanckie hrabiego Piotra Ernesta II Mansfelda. Rogoyscy na miejscu zniszczonego zamku zbudowali dwór który stanowi obecnie część pałacu. W początkach XVIII wieku właścicielami Dąbrówki są dwaj bracia Rogoyscy. Jeden z nich nie znany z imienia, drugi zaś to pisarz księcia opolsko - raciborskiego Wacław Leonard Józef. Pierwszy z braci popełnił samobójstwo (zastrzelił się). O tą śmierć opinia społeczna oskarżyła ponoć niesłusznie Wacława Leopolda. W drugiej połowie XVIII wieku potomkowie Wacława Leonarda wyemigrowali na teren państwa Austriackiego i osiedli w Galicji w okolicy Nowego Sącza i Sandomierza. Ich potomkowie żyją obecnie w Polsce. Uczynili to na znak protestu wraz z szlachtą Śląską. Powodem tego protestu było przyłączenie Śląska do Prus.

1806 - 50 r. Właścicielem dąbrówki jest syn generała Jerzego Ludwika von Dalwiga.

1850 - 1945 r. Dąbrówka Górna stanowi własność Waltera von Teichmann - Logischen i jego następców.

1907 - 09 r. Dwór zostaje przebudowany na okazały pałac. Z pięknego tarasu wiodły schody do parku.

W parku znaleźć można staw i legendarne źródełko przy którym ponoć zatrzymała się św. Jadwiga podczas jednej ze swojej podróży po Śląsku. Na jej cześć źródełko nazwano jej imieniem. Okoliczni mieszkańcy wierzą że źródełko ma moc uzdrawiania, - ale miejsce to wygląda na dość zapomniane. W parku znajdziemy także groby członków rodziny von Teichmann - Logisch. Baron Gotfryd ożenił się wbrew woli matki z aktorką Krystyną Duschanek. Ponoć po ślubie w ciągu jednej nocy w pałacu wyrosła ściana dzieląca pałac na dwie części. Baronowa wraz z synem Keilem mieszka do dziś (tj. 1998 rok) w Niemczech, zaś hrabia Gotfryd zmarł w 1944 roku, a pochowany został w pałacowym parku. Po wojnie pałac przejęło Państwowe Gospodarstwo Rolne, a w samym pałacu mieściła się administracja i magazyny zbożowe. Z zabytkowego wystroju ocalały jedynie dwa kominki, stiuki w sali balowej, i resztki boazerii.

 Źródło - zamki.man.opole.pl